Kritikët e kryeministrit hungarez Viktor Orbán dhe qeverisë mund të ballafaqohen me dëbim nga vendi

Nga OraNews Përditësimi i fundit 11 Mars 2025, 18:13

Kritikët e Kryeministrit Hungarez Viktor Orbán dhe qeverisë së tij që mbajnë dy pasaportat mund të përballen me dëbim nga Hungaria, thonë aktivistët dhe liderët e organizatave jo-qeveritare, pas njoftimit të partisë qeverisëse për ndryshimin e Kushtetutës si pjesë e fushatës së saj të fundit politike.

Kjo lëvizje u zbulua nga lideri i grupit parlamentar të partisë qeverisëse, Fidesz, Máté Kocsis, në një postim në Facebook të dielën.

“Një qytetar hungarez që ka edhe shtetësinë e një shteti tjetër mund të dëbohet nga territori i Hungarisë në përputhje me kushte të përcaktuara nga ligji, nëse aktivitetet e tij rrezikojnë sovranitetin kombëtar, rendin publik, integritetin territorial ose sigurinë e Hungarisë,” tha Kocsis në postimin e tij, duke iu referuar tekstit të ligjit të propozuar.

Kocsis sqaroi më tej se masa mund të përdoret kundër organizatave jo-qeveritare dhe gazetarëve që qeveria i sheh si përfaqësues të interesa të huaja. Politiciani u referua gjithashtu indirekt investitorit dhe filantropit hungarez-amerikan George Soros.

“Pushtetet e huaja dhe spekuluesit kanë ndërhyrë në mënyrë të paskrupullt dhe të gjerë në punët e brendshme të vendit tonë, madje edhe në proceset zgjedhore, dhe gjithashtu kanë angazhuar aktivitete shpifëse kundër Hungarisë në të gjithë Evropën,” shkroi Kocsis.

“Ata e bënë këtë përmes organizatave pseudo-civile, politikanëve të korruptuar dhe mediave që e quajnë veten të pavarura,” shtoi ai, pa ofruar prova.

Detaje të tjera të draft-ligjit mbeten të panjohura, kështu që nuk është e qartë se cilat aktivitete mund të cilësohen si rrezik për sigurinë kombëtare ose sovranitetin e Hungarisë.

Reagime publike dhe frikë për humbjen e shtetësisë

Përfaqësuesit e opozitës qytetare ndaj Orbán tashmë kanë shprehur shqetësimin e tyre për planet e qeverisë.

Stefano Bottoni, historian me shtetësi hungarezo-italiane dhe kritik i ashpër i regjimit të Orbán, tha se ishte në gjendje shocku.

“Po kërkoj fjalët, por ato nuk vijnë. Në vend të kësaj, ndiej një përzierje zemërimi dhe ankthi,” tha Bottoni.

“Rreth 15 vjet qeverisje më kanë përgatitur për shumë gjëra, por jo për faktin se çdo qytetar që mendon ndryshe dhe nuk është vetëm qytetar hungarez, mund të jetë objekt sulmi,” shtoi ai.

Bottoni, autor i librit bestseller të vitit 2023, “Obsessed with power: The Hungary of Viktor Orbán,” tërhoqi paralele historike nga rajoni, ku shtetet përpiqeshin të largonin shtetasit e tyre.

Fushatat antisemitike në Poloni në vitet 1968-1969, ku rreth 13,000 shtetësi u morën, çuan në deportime masive dhe janë një shembull i qartë, tha ai.

Bottoni e cilësoi këtë zhvillim si një “line të kuqe masive që mund të shihet edhe nga Hëna” në një postim në rrjetet sociale.

Një tjetër kritik i Orbán, Csaba Lukács, gazetar në javoren e pavarur Magyar Hang me pasaporta rumune dhe hungareze, tha në rrjetet sociale se kishte frikë se mund të humbiste shtetësinë hungareze.

“Duket se partia dhe qeveria jonë mund të më heqin së shpejti shtetësinë hungareze dhe të më dëbojnë nga Hungaria,” tha Lukács, duke krahasuar planet me regjimin e diktatorit komunist rumun Nicolae Ceaușescu.

Kohët e fundit, Lukács u thirr së bashku me dy gazetarë të tjerë për një hetim nga shërbimi i inteligjencës pas pretendimit të gabuar të gazetës së tij se avioni i diktatorit të rrëzuar sirian Bashar al-Assad kishte ateruar në Budapest.

Gazeta më pas kërkoi falje për publikimin e lajmeve të rreme, por qeveria vazhdoi të targetonte mediumin, duke e cilësuar atë si një rrezik për sigurinë kombëtare.

Orbán mbështetet nga fitorja e Trump

Fushata e fundit kundër aktivistëve me shumë shtetësi është pjesë e një nisme më të gjerë për të larguar kritikët e financuar nga të huajt në Hungari.

Në të kaluarën, Orbán ka përmendur shpesh organizatat jo-qeveritare dhe mediat e pavarura që e kritikojnë atë dhe qeverinë e tij si pjesë të asaj që ai e quan një “rrjet Soros,” një referencë ndaj investitorit dhe filantropit hungarez-amerikan George Soros, i cili shpesh invokohet nga populistët e djathtë si një ndikim shkatërrues.

Megjithatë, pas fitores zgjedhore të Presidentit të SHBA, Donald Trump, Orbán ka marrë veprime vendimtare.

Në një fjalim në radio më 7 shkurt, ai tha se disa hungarezë kishin marrë financime të huaja nga Soros, qeveria amerikane dhe Brukseli për të rrëzuar qeverinë e tij.

“Ata duhet të largohen. Kur, nëse jo tani,” tha Orbán.

“E gjithë rrjeti Soros duhet të shkatërrohet… Ata që pranojnë këtë para duhet të ndëshkohen.”

Në fund të shkurtit, kryeministri hungarez emëroi një përfaqësues të qeverisë për të shqyrtuar punën e Agjencisë për Zhvillim Ndërkombëtar të Shteteve të Bashkuara (USAID) në Hungari dhe fondet e saj.

András László, një deputet i Fidesz, tani po heton cilat organizata dhe media në Hungari kanë marrë financime nga programet e USAID — një tjetër burim i shpesh invokuar i veprimeve shkatërruese të supozuara.

Ministri i Punëve të Jashtme Péter Szijjártó tha të hënën se mbështeste ndryshimet e propozuara në Kushtetutë dhe kërkoi një ligj të ngjashëm me Aktin Magnitsky të SHBA për të mbrojtur interesat kombëtare.

Teksti i saktë i legjislacionit të ri nuk është bërë ende publik, dhe votimi parlamentar nuk është caktuar ende.

Aleanca e partisë Fidesz-KDNP ka një shumicë absolute në parlament, dhe çdo propozim i partisë qeverisëse mund të kalojë menjëherë.