Volodymyr Zelensky do të përballet me një luf*ë për pushtet në 2025-ën
Pothuajse çdo ditë në Kiev, ka një moment kur lufta hyn me forcë në qytet. Kjo ndodh kur procesionet e varrimit kalojnë nëpër arteriet kryesore deri në Khreshchatyk, rruga qendrore e kryeqytetit. Trafiku ndalon.
Një altoparlant transmeton historitë e ushtarëve të rënë mbi muzikë patriotike të zjarrtë. Kolonat më pas drejtohen për në Sheshin e Pavarësisë, vendi i shumë revolucioneve të kaluara të Ukrainës.
Kolonat ndezin fishekzjarrë dhe thonë lamtumirën. Ata mbjellin flamuj ukrainas në shtretërit e luleve që prej kohësh janë shndërruar në fusha prej pëlhure, të verdhë dhe blu. Ditët e fundit, ndërsa ofensiva e Rusisë në Donbas intensifikohet, ceremonitë janë bërë më të shpeshta.
Pjesën tjetër të ditës, jeta në qytet kthehet në normalitet. Dyqanet funksionojnë, restorantet shërbejnë ushqim dhe politikanët merren me thashetheme.
Diskutimi tani është tërësisht për Donald Trump-in dhe lojën e pritjes. A do të anojë administrata e tij e re nga Ukraina apo nga Rusia?
A mund të vendosë ai një armëpushim? A do të pasojnë zgjedhjet? Për momentin, ka dy data në buzët e politikanëve të Kievit: 20 janari 2025, data e inaugurimit të Trump-it, momenti i parë për një armëpushim të mundshëm dhe heqjen e ligjit ushtarak, dhe 25 maji, data më e hershme e përmendur për zgjedhje.
Zyra presidenciale mohon se po përgatitet për një votim. Shumica e burimeve mbeten skeptike se kjo do të ndodhë. Nuk është hera e parë që kryeqyteti është përfshirë nga thashethemet. Ka çështje organizative dhe legjitimiteti: si mund të mbahen zgjedhje në një vend të ndarë dhe në luftë? Vendi gjithashtu ende nuk e ka kaluar atë që shumë e supozojnë se do të jetë një dimër i vështirë. "Angazhimi në fushata elektorale tani do të ishte vetëvrasës," thotë Yaroslav Zhelezhnyak, një deputet i opozitës.
Megjithatë, disa përgatitje duket se kanë filluar. Shtabet rajonale të zgjedhjeve po mobilizohen dhe puna për listat e kandidatëve po fillon. Përfaqësuesit e një rivali të mundshëm presidencial të Volodymyr Zelensky-it thonë se Ukraina ka nevojë për zgjedhje; por ata shqetësohen për të bërë një deklaratë publike për këtë, nga frika e një reagimi të ashpër nga zyra presidenciale.
Nëse zgjedhjet do të mbaheshin nesër, Zelensky do ta kishte të vështirë të përsëriste fitoren e madhe që siguroi në 2019-ën. Pothuajse tre vjet pas pushtimit rus, ai nuk shihet më si lideri i padiskutueshëm i luftës që ishte dikur.
Anketimet e brendshme të shikuara nga The Economist sugjerojnë se ai do të kishte rezultate të dobëta në një balotazh kundër Valery Zaluzhny-t, heroi tjetër i luftës.
Ish-komandanti i përgjithshëm u dërgua si ambasador në Britani pas një përplasjeje me presidentin vitin e kaluar. Ai ende nuk i ka shpallur qartë ambiciet e tij politike, megjithëse shumë po e nxisin të kandidojë.
Presidenti del më mirë kur përballet me figura të tjera të opozitës, disa prej të cilave nuk janë të pëlqyera.
Por një ish-koleg i presidentit thotë se lëvizja më e mirë e tij mund të ishte të tërhiqej, dhe të mbante premtimin e tij fillestar për të shërbyer vetëm një mandat. "Zelensky ka vetëm një mënyrë për të dalë me një reputacion të pacenuar," thotë ky burim.
"Kjo është të zhvillojë zgjedhje [pa të] dhe të hyjë në histori si njeriu që bashkoi kombin në luftë." Alternativa është të rrezikojë të lidhet me një kolaps ushtarak ose një paqe të papërfunduar.
Situata që po përkeqësohet në vijën e frontit tashmë po ndikon në shoqëri. Dmytro Povorotny, një kapelan ushtarak, e sheh këtë tek ushtarët e rinj me të cilët flet.
"Ka shumë burra të pamotivuar. Ata po luftojnë sepse është e vetmja mënyrë që të mbijetojnë." Ushtria po censuron lajmet më negative për të shmangur ndezjen e zjarreve në vend, thotë ai. Një zyrtar i lartë ushtarak pajtohet. Edhe Zelensky po mbrohet nga e vërteta.
"Ai nuk po mbahet në një banjë të ngrohtë," thotë burimi, duke përdorur një idiomë lokale për të sugjeruar se presidenti po mbrohej nga zyrtarët e tij të lartë. "Po mbahet në një saunë."
Ndërsa presidenca e Trump-it afrohet, Ukraina përgatitet për ndryshim; kjo është gjëja e vetme për të cilën janë të sigurt. Për pikëpyetjet e tjera, zyrtarët janë më pak të bindur.
Ata kanë gjetur pak shpresë në lajmin se Trump-i pritet të caktojë dy figura relativisht agresive në rolet e rëndësishme të politikës së jashtme, Marco Rubio si sekretar shteti, dhe Mike Waltz si këshilltar për sigurinë kombëtare; por u shqetësuan kur ai njoftoi se nuk do të kishte një vend për një ish-sekretar shteti, Mike Pompeo, i cili konsiderohej më simpatizues.
"Një zhvillim shumë negativ," thotë një zyrtar i lartë i sigurisë. Tani shqetësimi është se oferta e Trump-it për Ukrainën do të fillojë të ngjajë më shumë me idetë e paraqitura nga J.D. Vance, zv/presidenti i ardhshëm. Këto do të përjashtonin anëtarësimin në NATO, duke i lejuar Rusisë të mbajë 18% të territorit të Ukrainës që aktualisht kontrollon.
Për gjithë diskutimet në Kiev dhe në kryeqytete të tjera për një fund të luftës, shumica e atyre që kalojnë kohë në vijën e frontit e kuptojnë se shumë luftime duhet ende të zhvillohen.
VladimirPutin ka iniciativën dhe duket e pamundur që ai të ofrojë një armëpushim derisa të zgjidhen disa beteja.
Në Kurakhove, forcat ruse tejkalojnë numrin e forcave ukrainase të paktën gjashtë me një, dhe një tërheqje ukrainase duket së shpejti e pashmangshme.
Ukraina është në një pozitë të pafavorshme në rajonin Kursk, që vetë ajo e kontrollon, ku Rusia po përpiqet të shtyjë trupat e saj me ndihmën e mijëra ushtarëve nga Koreja e Veriut. Luftimet po fillojnë gjithashtu në provincën Zaporizhiapër atë që inteligjenca ukrainase beson se do të jetë një sulm mbi kryeqytetin e provincës, një qendër e rëndësishme industriale.
"Duhet të punosh brenda realitetit," thotë at Povorotny. "Nuk mund t'i thuash luftës të ndalojë dhe të presë."
