Rasti "Qyno"/ Qendra Evropiane për Lirinë e Shtypit bën kronologjinë "e kërkimit" nga SPAK të burimit të gazetari: GJL ka caktuar kritere para urdhërave të tillë
Nga OraNews Përditësimi i fundit 21 Dhjetor 2023, 15:01
Qendra Evropiane për Lirinë e shtypit ka reguar për sa i përket rastit të gazetarit të Ora News, Elton Qyno ku SPAK i kërkoi burimin e informacionit dhe ushtroi kontrolle në banesën e gazetarit.
Reagimi i qendrës Evropiane për Lirinë e shtypit:
Autoritetet sekuestrojnë dokumentet dhe pajisjet e gazetarit për të zbuluar burimet e tij konfidenciale
Prokuroria e Posaçme Kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar (SPAK) mori në pyetje gazetarin e TV Ora News, Elton Qyno për disa orë duke i kërkuar të zbulonte burimet e tij për një histori të lidhur me një hetim të profilit të lartë të krimit të kryer nga SPAK i njohur si “Çështja 75”.
Më 13 dhjetor 2023, Qyno u ftua nga dy hetues për të nënshkruar një deklaratë se nuk do të publikonte asnjë informacion ose dokument konfidencial lidhur me hetimin e “Çështjes 75”.
Qyno nënshkroi deklaratën dhe u zotua të mos publikojë asnjë informacion nga hetimet në vazhdim të kësaj çështjeje.
Megjithatë, ndërsa takimi po zhvillohej, atij iu kërkua të zbulonte burimet e informacionit të tij dhe kur ne refuzuam ta bënim këtë, SPAK kërkoi me sukses urdhrat e gjykatës në më pak se dy orë për të bastisur shtëpinë dhe vendin e tij të punës dhe për t'i sekuestruar punën e tij dhe pajisjet e familjes.
Makina e tij private u sekuestrua pa vendim gjykate.
Hetimi i SPAK-ut përfshin një grup të strukturuar kriminal të profilit të lartë që dyshohet se ka vrarë disa persona.
Një anëtar i atij grupi kriminal, N.D, është bërë bashkëpunëtor i SPAK.
Qyno kishte publikuar informacione dhe biseda mes të dyshuarve për krime (përfshirë edhe N.D) të cilat sipas SPAK-ut janë pjesë e provave të një hetimi në vazhdim dhe për rrjedhojë nuk duhej të bëheshin të ditura.
Më 14 qershor 2022, SPAK nxori një urdhër që ndalonte mediat të publikonin deklarata të N.D dhe personave të tjerë të përfshirë.
Pasi u kontaktua nga gazetarët, prokurori i SPAK-ut Bujar Dibra konfirmoi për BIRN Albania (reporter.al) se po kërkonin burimin e informacionit: “Po, është pyetur për burimin. Ai nuk e zbuloi burimin.
Hetimet do të vazhdojnë në forma të tjera për të kuptuar se kush ka shkelur sekretin e hetimit”.
Pas reagimeve të shumta të publikut, SPAK-u të nesërmen doli me një deklaratë ku thoshte se kishin intervistuar Qyno-n për të kuptuar se si i siguronte informacionet që publikonte.
Ndërkohë që Qyno po intervistohej nga prokurori dhe hetuesit, SPAK depozitoi tre kërkesa pranë Gjykatës së Shkallës së Parë kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar në Tiranë për t'i lejuar ata të kontrollonin shtëpinë e tij, vendin e tij të punës dhe sekuestrimin e të dhënave kompjuterike dhe provave të tjera.
Në vendin e tij të punës dhe banesën e tij private që do të çojë në identifikimin e burimeve.
Të tre urdhrat e gjykatës janë lëshuar në të njëjtën ditë në harkun kohor prej një ore e gjysmë. Vendimi i parë është dhënë në orën 14:20, i dyti është dhënë në orën 15:15 dhe i treti është dhënë në orën 15:55.
Sipas të dhënave të SPAK-ut, atij i kanë konfiskuar kompjuterin, celularët, çelësin e makinës, USB, zarfe me dokumente dhe CD. Sapo u siguruan urdhrat, SPAK kaloi pasditen deri në mesnatë duke kontrolluar dhe sekuestruar materiale. Çelësi i makinës së tij iu kthye më vonë.
Më 18 dhjetor 2023, avokati i Qyno-s, Dorian Matlija, apeloi urdhrin për sekuestrim në Gjykatën Speciale të Apelit Kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar. Urdhrat e gjykatës për kontrollin e zyrës dhe shtëpisë nuk janë të ankimueshme në gjykatë.
Në ankimin e tij, avokati argumentoi se prokurori duhet të kishte përdorur mënyra alternative për të hetuar personat që nxirrnin informacion nga SPAK, urdhri ishte shumë i gjerë dhe i lejonte SPAK-ut të kuptonte të gjitha burimet e tjera të gazetarit dhe urdhri nuk i mundësonte gazetarit të ishte i pranishëm.
Ndërkohë që të dhënat janë duke u sekuestruar nga pajisjet.
Në një çështje të mëparshme lidhur me mbrojtjen e burimeve dhe materialeve gazetareske të Lapsi.al, Gjykata e Lartë vendosi një sërë kriteresh që duhen plotësuar përpara se të jepen urdhra të tillë.
Avokati thotë se urdhrat e shkallës së parë janë në kundërshtim me standardet e vendosura nga Gjykata e Lartë për mbrojtjen e burimeve dhe materialeve gazetareske.
