ANALIZA/ CNN: Dy muaj pas luftës në Iran, pothuajse të gjithë janë humbës
Nga OraNews Përditësimi i fundit 2 Maj 2026, 09:11
Kur presidenti amerikan Donald Trump nisi luftën kundër Iranit, ai premtoi një fitore të shpejtë dhe vendimtare. Vetëm 10 ditë pas nisjes së konfliktit, ai deklaroi se SHBA-të “e kishin fituar luftën në shumë mënyra”.
Dy muaj më vonë, luftimet janë pezulluar, por një fund i qartë i luftës nuk duket askund. Uashingtoni mbetet pa fitime të qarta strategjike, ndërsa një konflikt që fillimisht u paraqit si i kufizuar po përfshin gjithnjë e më shumë pjesë të botës – pa fitues të dukshëm.
“Nuk ka fitues të vërtetë nga kjo luftë, por ka disa vende që janë më të përgatitura për të përballuar pasojat e saj,” tha Melanie Sisson nga Brookings Institution për CNN.
Populli iranian
Në çdo konflikt, më të prekurit janë qytetarët e zakonshëm – dhe kjo është veçanërisht e vërtetë në Iran. Ata janë goditur si nga jashtë, ashtu edhe nga brenda. SHBA dhe Izraeli kanë kryer mijëra sulme, përfshirë ndaj infrastrukturës civile, duke vrarë mbi 3600 persona, mes tyre më shumë se 1700 civilë, sipas organizatës Human Rights Activists in Iran.
Ndërkohë, regjimi iranian ka shtuar represionin e brendshëm. Nën udhëheqjen e re të liderit suprem Mojtaba Khamenei, autoritetet janë bërë edhe më të ashpra ndaj kundërshtarëve. Mbi 600 persona janë ekzekutuar këtë vit, ndërsa vendi ka përjetuar ndërprerje të internetit për më shumë se tetë javë. Ekonomia gjithashtu është goditur rëndë, duke rritur varfërinë dhe papunësinë.
Populli libanez
Qytetarët e Libanit janë përfshirë prej dekadash në konfliktin mes Hezbollah dhe Izraelit. Pas përshkallëzimit të fundit, mbi 2500 persona janë vrarë nga sulmet izraelite që nga 2 marsi. Analizat tregojnë se Izraeli po përdor taktika të ngjashme me ato në Gaza, duke shkatërruar fshatra të tëra dhe duke zhvendosur qindra mijëra banorë.
Vendet e Gjirit
Vendet e Gjirit janë prekur rëndë nga një luftë që nuk e donin. Emiratet e Bashkuara Arabe janë ndër më të goditurat, duke u bërë objekt sulmesh me raketa dhe dronë nga Irani. Ndërkohë, mbyllja e Ngushticës së Hormuzit ka goditur rëndë ekonomitë e Irakut, Katarit dhe Kuvajtit, të cilat varen nga eksportet energjetike përmes kësaj rruge.
Populli amerikan
Lufta ka pasur kosto edhe për qytetarët e SHBA-së. Çmimet e karburantit dhe shërbimeve janë rritur, ndërsa inflacioni ka arritur në 3.3%. Ekonomia amerikane, e varur nga nafta, po përballet me presione të shtuara.
Ekonomia globale
Pasojat ndihen në mbarë botën. Çmimet e energjisë dhe ushqimeve janë rritur, duke goditur veçanërisht vendet në zhvillim. Fondi Monetar Ndërkombëtar ka rishikuar parashikimet, duke ulur rritjen ekonomike globale dhe rritur pritshmëritë për inflacion.
Sa i përket Donald Trump, situata mbetet e paqartë. Ai premtoi një luftë të shkurtër për të ndalur programin bërthamor iranian, por objektivat nuk janë arritur ende dhe konflikti vazhdon pa një zgjidhje të afërt.
Në SHBA, mbështetja publike për luftën ka rënë, ndërsa analistët paralajmërojnë se çdo përshkallëzim i ri mund të ketë kosto të larta pa garantuar rezultate.
Megjithatë, Trump mund të dalë fitues vetëm nëse Irani detyrohet të pranojë kushtet e SHBA-së – një skenar që për momentin duket pak i mundshëm./CNN
