The Economist: Marco Rubio, kameleoni në dhomën e luftës
Nga OraNews Përditësimi i fundit 29 Mars 2026, 16:04
Një dekadë më parë, Marco Rubio e përshkruante Donald Trump-in si "një mashtrues". Të dy garonin për kandidaturën presidenciale republikane. Trump e tallte Rubion duke e quajtur "Marco i vogël". Rubio parashikonte se një qeveri e drejtuar nga Trump do të ishte "kaos". Sot, ata janë shumë më të sjellshëm me njëri-tjetrin. Si sekretar shteti i Trump-it, Rubio tregohet qëllimisht shumë i respektueshëm ndaj shefit të tij. Trump thotë se Rubio do të "hyjë në histori si sekretari më i madh i shtetit në histori".
Rubio është shfaqur si një nga bashkëpunëtorët më të vlerësuar të presidentit. I qetë, i artikuluar dhe kompetent, ai përpiqet t'i japë njëfarë koherence politikës së jashtme të Trump-it. Ai është gjithashtu mbështetësi më i dukshëm i kthesës më agresive që ajo ka marrë këtë vit. Në janar, kur Trump dërgoi komando për të kapur liderin e Venezuelës, dhe në shkurt, kur urdhëroi bombardimin e Iranit, Rubio ishte pranë tij duke ndjekur transmetimet live nga Mar-a-Lago. Zëvendëspresidenti më izolacionist, J.D. Vance, i ndoqi ngjarjet nga një vend tjetër.
Nëse kjo valë aktuale aventurash ushtarake përfundon mirë, Rubio do të jetë në një pozicion të fortë për të kandiduar sërish për president. Privatisht, Trump shpesh pyet donatorët dhe mbështetësit se kush duhet të jetë kandidati republikan në vitin 2028: Rubio apo Vance? Shumë do të varet nga mbështetja e Trump-it, e cila ka peshë të madhe për votuesit në zgjedhjet paraprake. Për arsye makiaveliste, për të mos dobësuar pushtetin e vet, ai ka gjasa t'i mbajë të dy në pasiguri sa më gjatë të jetë e mundur.
Tregjet e basteve tregojnë se ylli i Rubios është në rritje. Në fillim të vitit, Polymarket e vendoste Vance 44 pikë përqindjeje përpara; tani diferenca është vetëm dhjetë pikë. Megjithatë, sondazhet e YouGov për The Economist tregojnë se Vance ka vlerësime më të larta pozitive neto mes votuesve republikanë sesa Rubio, me 68 pikë kundrejt 47. Ai kryeson në të gjitha grupet ideologjike të partisë.
Por Rubio ka kapërcyer edhe më parë pengesa të mëdha. Kur kandidoi për herë të parë për Senatin në vitin 2010, ai nisi 30 pikë pas kundërshtarit të tij, një guvernator në detyrë, por në fund fitoi lehtësisht. Mesazhi i tij për votuesit ishte pjesërisht biografik. Prindërit e tij kubanë kishin ardhur në Amerikë pa ditur anglisht dhe pa para. Ata punuan fort për t'u dhënë fëmijëve një jetë më të mirë, i ati si kamarier bari, e ëma si arkëtare. Kështu, Rubio, i cili në moshën 38-vjeçare ishte tashmë kryetar i Dhomës së Përfaqësuesve të Floridës, mishëronte ëndrrën e emigrantit.
Duke e parë atë në fushatë atëherë, The Economist e krahasoi me Barack Obamën, një tjetër politikan i ri karizmatik që ishte "i aftë të dukej sikur binte dakord me njerëzit pa e bërë realisht këtë".
Rubio shërbeu për 14 vjet në Senat, ku gëzonte respekt të madh. Koleget e tij e konfirmuan si sekretar shteti me një votim dypartiak dërrmues 99-0 (edhe pse disa demokratë tani shprehin pendesë). Ai është personi i parë që nga Henry Kissinger që shërben njëkohësisht si këshilltar për sigurinë kombëtare (ai drejton gjithashtu USAID-in dhe deri së fundmi udhëhiqte Arkivin Kombëtar).
"Rubio është një njeri i besueshëm," thotë një person pranë Trump-it. Megjithatë, ai është më pak i fuqishëm se shumë prej paraardhësve të tij. Institucionet që drejton janë tkurrur ndjeshëm nga shkurtimet e kostove të Trump-it dhe largimet e diplomatëve me përvojë që konsideroheshin jo mjaftueshëm besnikë ndaj MAGA-s. Disa nga çështjet më të ndjeshme, përfshirë negociatat me Izraelin, shtetet arabe, Iranin, Rusinë dhe Ukrainën, i janë besuar kryesisht mikut të golfit të Trump-it, Steve Witkoff, dhe dhëndrit të tij, Jared Kushner.
Një oborrtar nuk ankohet për nënvlerësimet. As nuk pret të krijojë politika, por vetëm t'i zbatojë ato. Detyra e tij më e rëndësishme është të jetë pranë zotërisë së tij, duke udhëtuar me Air Force One mes Uashingtonit dhe Mar-a-Lagos. Kjo mund të jetë rraskapitëse. Në udhëtime të gjata, për të mos u zgjuar në çdo orë nga shefi, Rubio ndonjëherë mbulohet me një batanije dhe shtiret si një punonjës që po fle.
Marco i ndryshueshëm
Për t'u ngjitur dhe për të mbijetuar në botën e Trump-it, Rubio është dashur të jetë njëkohësisht i pamëshirshëm dhe si kameleon. Si senator, ai ishte një mbështetës kryesor i reformës dypartiake të emigracionit (që do t'u lejonte disa emigrantëve të paligjshëm të legalizoheshin) dhe i armatosjes së Ukrainës për t'u mbrojtur nga Rusia. Tani ai i shërben një lideri që favorizon deportimet masive dhe tregon simpati për Vladimir Putinin.
Disa dyshojnë në sinqeritetin e tij. "Është një drag queen e MAGA-s," tallet një aktivist republikan. Mbrojtësit e tij thonë se ai frenon teprimet e Trump-it. Qeveritë europiane e shohin si një nga të paktët Trumpistë me të cilët mund të bashkëpunojnë. Ndonjëherë në kundërshtim me Vance, ai ka ndihmuar të shmanget një prishje e plotë e marrëdhënieve transatlantike dhe braktisja totale e Ukrainës. Fakti që Trump ka heshtur për marrjen e Groenlandës, thonë disa, është falë ndikimit të Rubios.
Vitin e kaluar, në Konferencën e Sigurisë në Mynih, një forum debatesh, Vance tronditi liderët europianë me një fjalim luftarak kulturor që dënonte përpjekjet e tyre për të izoluar partitë populiste të djathta. Këtë vit, në të njëjtin aktivitet, Rubio dha në thelb të njëjtin mesazh, por të mbështjellë me gjuhën e sakrificës së përbashkët në dy luftërat botërore dhe dashurinë për qytetërimin perëndimor. Ai mori duartrokitje në këmbë, dhe vëmendjen e Trump-it.
Presidenti më vonë e përshkroi Vance si "një djalë brilant" që "nganjëherë bëhet pak i ashpër" dhe ka nevojë të frenohet. Ndërsa, sipas tij, "Marco e bën me një dorezë kadifeje. Por goditja është po ajo, apo jo? Rezultati është i njëjtë."
Rubio ka pasur më shumë liri veprimi në hemisferën perëndimore, duke e kthyer instinktin "America First" të Trump-it në një strategji rajonale. Folës i rrjedhshëm i spanjishtes, ai paraqitet pothuajse si një mëkëmbës në Amerikën Latine. Udhëtimi i tij i parë jashtë vendit si sekretar shteti ishte në Amerikën Qendrore dhe Karaibe, për të ndihmuar në frenimin e fluksit të emigrantëve dhe për të përgatitur terrenin për përballjen me Venezuelën. Megjithatë, më parë atij iu desh të mposhtte një tjetër oborrtar, Richard Grenell, i cili kërkonte pajtim me regjimin venezuelian. Rubio favorizonte presionin dhe ndryshimin e regjimit. Trump zgjodhi opsionin e dytë, duke rrëzuar diktatorin sfidues të Venezuelës, Nicolás Maduro, dhe duke nxitur ngritjen e zëvendëses së tij, Delcy Rodríguez, për të cilën shpreson se do të jetë më bashkëpunuese.
Objektivi i radhës i Rubios është Kuba, atdheu i paraardhësve të tij. Regjimi komunist atje është pothuajse i falimentuar, pas dekadash keqmenaxhimi, embargos së naftës dhe humbjes së një aleati bujar si Venezuela. I dëshpëruar për lehtësim ekonomik, ai po zhvillon bisedime me administratën Trump. Rubio ka thënë se ishulli nuk ka nevojë vetëm për politika të reja ekonomike, por edhe për udhëheqës të rinj. Entuziazmi mes kubano-amerikanëve në Florida po rritet. "Rubio mishëron të gjitha shpresat, ëndrrat dhe frustrimet e komunitetit kubano-amerikan në mërgim," thotë Joe Garcia, një ish-kongresist demokrat.
Megjithatë, Rubio përballet me një detyrë delikate. Shumë bashkatdhetarë të tij kubano-amerikanë duan demokraci në Havanë dhe kthimin e pronave të konfiskuara nga regjimi në vitet 1960. Trump mund të zgjedhë një rrugë më të lehtë: një marrëveshje në stilin venezuelian që lë në fuqi sistemin e vjetër të urryer, por me trajtim më të mirë për bizneset amerikane.
Në Lindjen e Mesme, Rubio, fuqimisht pro-Izraelit, ishte një mbështetës më i fortë i luftës kundër Iranit sesa Vance. Kjo e vendos atë në qendër të zhvillimeve, dhe më të ekspozuar nëse gjërat shkojnë keq. Regjimi iranian u ka mbijetuar tri javë bombardimesh amerikane dhe izraelite dhe e ka zgjeruar konfliktin në rajon, duke trazuar tregjet globale të energjisë. Trump ka pak gjasa ta fajësojë veten që nuk e parashikoi këtë. Si këshilltar për sigurinë kombëtare, detyra e Rubios ishte të mbikëqyrte procesin "mes agjencive", pra koordinimin mes institucioneve shtetërore, për planifikimin e luftës dhe përgatitjen ndaj pasojave të saj. Ai bëri gjithashtu një gafë kur tha se Amerika duhej të bombardonte Iranin sepse Izraeli ishte gati ta bënte këtë, duke ushqyer akuzat se SHBA po lufton luftën e Izraelit.
Suksesi në Iran do ta forconte Rubion. Megjithatë, një tjetër dështim në Lindjen e Mesme mund të jetë "fund i karrierës", sipas një burimi pranë Trump-it. Nga ana e tij, Rubio po i minimizon ambiciet personale. Ai thotë se do ta mbështesë Vance-in nëse zëvendëspresidenti kandidon në vitin 2028.
Ky mund të mos jetë krejtësisht altruizëm. Trump nuk është popullor; votuesit mund të zgjedhin një demokrat si pasues. Rubio mund ta konsiderojë më të mençur të lejojë që Vance të humbasë në vitin 2028 dhe të provojë fatin e tij në vitin 2032. Deri atëherë, humori politik i Amerikës mund të ketë ndryshuar sërish. Dhe Rubio, një katolikikthyernëmormonikthyernëkatolikikthyernëbaptistikthyersërishnëkatolik, pa dyshim do të përshtatet. /The Economist – Syri.net
