7 figurat e Kosovës që ndërtuan shtetin shqiptar/ Aliu: Historia shkruhet nga dokumentet dhe arkivat, të cilat janë kujtesa e kombit tonë
Nga OraNews Përditësimi i fundit 16 Shkurt 2026, 12:30
Zbardhen dokumentet, këto janë 7 figurat e Kosovës që ndërtuan shtetin shqiptar
Në prag të 15-vjetorit të Pavarësisë së Kosovës, Drejtoria e Përgjithshme e Arkivave të Shqipërisë dhe Agjencia Shtetërore e Arkivave të Kosovës kanë çelur në Bibliotekën Kombëtare në Prishtinë një ekspozitë të veçantë. Përmes dokumenteve zyrtare, kjo ekspozitë ndriçon kontributin thelbësor të shtatë personaliteteve të shquara nga Kosova në procesin e shtetformimit të Shqipërisë gjatë periudhës 1908-1944.
Ekspozita, e cila ka tërhequr një vëmendje të jashtëzakonshme publike, sjell për herë të parë para studiuesve dhe qytetarëve materiale arkivore që dëshmojnë rolin aktiv të këtyre figurave në ndërtimin e administratës dhe institucioneve të para të shtetit shqiptar. Sipas Lorenc Agalliut, përfaqësues i Drejtorisë së Arkivave të Shqipërisë, kjo periudhë historike është vendimtare për konsolidimin e shtetit dhe kontributi i patriotëve kosovarë ka qenë i pazëvendësueshëm.
Kryeshefi i Agjencisë së Arkivave të Kosovës, Bekim Aliu, theksoi se dokumentet e ekspozuara vijnë kryesisht nga Arkivi Qendror Shtetëror në Tiranë. Ai listoi shtatë figurat në qendër të ekspozitës: Hasan Prishtina, Hoxhë Kadri Prishtina, Sali Vuçitërna, Rexhep Krasniqi, Rexhep Mitrovica, Ceno Beg Kryeziu dhe Xhafer Deva.
“Këto figura kanë dhënë një kontribut të jashtëzakonshëm në administratën e asaj kohe. Historia shkruhet nga dokumentet dhe arkivat, të cilat janë kujtesa e kombit tonë”, u shpreh Aliu.
Materialet e prezantuara, duke përfshirë diskutime parlamentare dhe letërkëmbime zyrtare, zbardhin jo vetëm angazhimin e tyre institucional, por edhe patriotizmin e palëkundur. Dokumentet tregojnë qartë se si këto personalitete ngritën zërin fuqishëm në mbrojtje të të drejtave të shqiptarëve të Kosovës përballë represionit serb, duke ndikuar në rritjen e ndjenjës kombëtare.
Ndër figurat e spikatura është Hasan Prishtina, i cilësuar si një personalitet qendror në angazhimin patriotik dhe ngritjen e çështjes shqiptare, veçanërisht pas vitit 1918. Një tjetër kontribut madhor është ai i Rexhep Mitrovicës, i cili si ministër i Arsimit në vitet '20, luajti një rol kyç në luftën kundër analfabetizmit dhe në themelimin e strukturave moderne arsimore në Shqipëri, duke shtrirë shkollën shqipe edhe në territoret e çliruara.
Kjo ekspozitë shërben si një dëshmi e fuqishme e lidhjeve të pandashme historike dhe sakrificave të përbashkëta, duke konfirmuar se rruga drejt lirisë dhe shtetndërtimit u shtrua nga vepra e këtyre burrave të shquar.
NDIQNI INTERVISTËN E PLOTË:
