Çarje në Aleancë, Bytyçi: NATO po përballet me fraksione të brendshme dhe mungesë uniteti
Nga Siklajda Shorja Përditësimi i fundit 14 Janar 2026, 19:22
Aleanca e Atlantikut të Veriut (NATO), shtylla kurrizore e sigurisë perëndimore që nga Lufta e Ftohtë, po përballet me një periudhë transformimi të dhimbshëm dhe fragmentimi të brendshëm.
Zhvillimet e fundit, përfshirë tensionet diplomatike rreth Groenlandës, kanë nxjerrë në pah se problemet brenda aleancës janë më të thella dhe strukturore se sa thjesht mosmarrëveshje të çastit mes liderëve.
Eksperti Seb Bytyçi vë në dukje se konflikti nuk është një dukuri e re për vendet anëtare të NATO-s, duke cituar tensionet historike dhe të vazhdueshme mes Greqisë dhe Turqisë.
Këto dy vende, edhe pse aleatë formalë, shpesh janë përfshirë në manovra ushtarake provokuese dhe konfrontime ajrore, duke sfiduar vetë konceptin e solidaritetit të aleancës.
Megjithatë, ajo që shqetëson më shumë vëzhguesit sot është shfaqja e 'grupimeve' ose nën-aleancave brenda vetë organizatës.
Bytyçi evidenton formimin e boshteve të reja, siç është afrimi strategjik mes Francës dhe Greqisë, si një tregues se shtetet anëtare po kërkojnë garanci sigurie jashtë strukturave tradicionale të konsensusit të NATO-s.
“Kjo tregon një mungesë besimi te mekanizmat ekzistues dhe një divergjencë në prioritetet gjeopolitike. 'Anëtarësimi në NATO nuk garanton që nuk ka konflikt mes anëtarëve,' thekson profesori, duke përmendur gjithashtu çështjet e pazgjidhura mes Shqipërisë dhe Greqisë si pjesë e kësaj tabloje komplekse.
Por çarja më e madhe dhe më domethënëse mbetet ajo mes Shteteve të Bashkuara dhe Evropës kontinentale. Qasja transaksionale e administratës amerikane ka bërë që shumë kryeqytete evropiane të vënë në dyshim angazhimin automatik të SHBA-së për mbrojtjen e tyre. Kjo ka çuar në një situatë ku Evropa po përpiqet të konsolidohet si një bllok më vete brenda NATO-s, ndonjëherë e mbështetur edhe nga Kanadaja, ndërsa Turqia ndjek agjendën e saj autonome, dhe SHBA-ja vepron shpesh e vetme”, u shpreh eksperti.
Ky 'transformim i NATO-s', siç e quan Bytyçi, po krijon një aleancë me disa shpejtësi dhe me interesa shpeshherë konkurruese.
“Në vend të një monoliti të bashkuar kundër kërcënimeve lindore, NATO po ngjan gjithnjë e më shumë me një platformë ku shtetet anëtare negociojnë interesat e tyre partikulare. Pyetja që shtrohet tani nuk është nëse NATO do të mbijetojë, por në çfarë forme do të operojë ajo në një botë ku uniteti transatlantik nuk mund të merret më si i mirëqenë”, tha ai.
