Konflikti mes ligjit dhe pasurimit të një zyrtari të drejtësisë/ Sokol Malaj: Prokuror apo biznesmen nafte dhe ndërtimi?

Nga OraNews Përditësimi i fundit 14 Korrik 2025, 20:19

Rasti i prokurorit Sokol Malaj ngre shqetësime të thella për kufijtë midis detyrës publike dhe pasurimit në rrugë private. Brenda vetëm 8 vitesh, kompania “Oleum Transport” – ku Malaj zotëron 50% të aksioneve – rriti kapitalin nga 100 mijë lekë në 1 milion euro dhe shumëfishoi flotën e saj nga 9 në rreth 60 kamionë.

Për t’iu shmangur ndalimeve ligjore që i ndalojnë prokurorët të ushtrojnë veprimtari ekonomike, Malaj është vetëdeklaruar si “aksioner pasiv”, ndërsa përfaqësimi në kompani është bërë përmes të afërmve të tij – konkretisht nipërve. Por, a mund të konsiderohet vërtet “pasiv” një prokuror që nënshkruan kredi, miraton pasqyrat financiare, hap zyra të reja dhe ndryshon përfaqësues ligjorë?

Ndërkohë që prokurorë e gjyqtarë të tjerë janë shkarkuar për mospërputhje prej vetëm 150 mijë lekësh, në rastin Malaj flitet për rritje të pasurisë me miliona euro dhe një stil jete që nuk përputhet me të ardhurat e deklaruara. Pyetja është legjitime: A duhet të kishte dhënë dorëheqje me kohë ky funksionar publik?

Vonesat në vetting dhe pasaktësitë në pasuri

Edhe pse i përmendur në kallëzime serioze, përfshirë një rast të denoncuar nga vajza e një biznesmeni të ndjerë, Malaj nuk ka kaluar ende përfundimisht filtrin e Vettingut. Në analizën financiare të KPK-së, ai rezulton me një bilanc negativ prej mbi 12 milionë lekësh, kryesisht për shkak të mungesës së dokumentacionit bindës mbi burimin e disa të ardhurave të pretenduara nga familjarët.

Si është e mundur që një bilanc negativ kaq i qartë të “zvogëlohet” gjatë procesit nga KPK, dhe a do të shkojë KPA edhe më tej, duke e kthyer atë në bilanc pozitiv? Kjo është një pikëpyetje që trazon opinionin publik dhe rrezikon të zhbëjë besimin te drejtësia.

Modeli i prokurorit që e përdor sistemin

Në rrethet juridike dhe publike, Malaj shihet gjithnjë e më shumë si simbol i prokurorit me lidhje të forta me biznesin dhe ndikimin, sesa si një garant i drejtësisë. Madje është cilësuar edhe si “gjobvënës” – një akuzë e rëndë që flet për një sistem të përdorur për interesa personale.

Kjo situatë na kthen te një pyetje thelbësore për reformën në drejtësi:

A mundet një funksionar publik, me kompani fitimprurëse në sektorët më të ndjeshëm të ekonomisë, të ruajë pavarësinë dhe etikën profesionale që kërkon Kushtetuta?

Nëse Kolegji i Posaçëm i Apelimit (KPA) kërkon të ruajë besimin e qytetarëve, ky është momenti për vendimmarrje të paanshme dhe të guximshme. Interpretimi i ligjit nuk mund të bëhet për të mbuluar shkeljen e tij. Fryma e ligjit është e qartë: ndarja e pushtetit publik nga interesat private është thelbësore për ruajtjen e integritetit institucional.

Rasti i Sokol Malajt nuk është një çështje personale. Është një provë e vërtetë për sistemin e Vettingut. A do të mbizotërojë drejtësia dhe transparenca, apo do të fitojë interpretimi formal që mbron strukturat e vjetra të influencës?

Shqipëria ka nevojë për drejtësi të besueshme – jo vetëm në dokumente, por edhe në sytë e qytetarëve. Vetëm kështu reforma në drejtësi ka kuptim.