Revista e njohur shkencore: Zbulohet në Shqipëri liqeni termal nëntokësor më i madh në botë në fund të një humnere 100 metra të thellë
Nga OraNews Përditësimi i fundit 12 Shkurt 2025, 12:30
Revista e njohur shkencore, Live Science, i ka kushtuar një artikull zbulimi të liqenit termal nëntokësore më i madhi në botë në Shqipër.
Artikulli:
Shkencëtarët kanë zbuluar liqenin termal më të madh në botë në një shpellë në jug të Shqipërisë, konfirmojnë rezultatet e një ekspedite të re.
Studiues nga Republika Çeke e gjetën liqenin për herë të parë katër vite më parë, por nuk kishin instrumentet e duhura për ta matur atë, sipas një deklarate të përkthyer nga Neuron Foundation, një organizatë që promovon kërkimet shkencore nga shkencëtarët çekë.
Tani, ekipi ka njoftuar se është kthyer në liqen në vitin 2024 me skanera të avancuar 3D, duke konfirmuar se kjo masë uji e fshehur është më e madhja e këtij lloji e njohur deri më sot.
Shkencëtarët e quajtën liqenin "Neuron" sipas fondacionit që financoi ekspeditën e fundit. Liqeni ka një gjatësi prej 138 metrash dhe një gjerësi prej 42 metrash.
"Në mënyrë që shkenca çeke të prezantojë këtë zbulim fenomenal, ishte e nevojshme të kryheshin kërkime shkencore dhe matje të sakta," tha eksploruesi i shpellave Marek Audy, i cili drejtoi të dyja ekspeditat.
Audy dhe kolegët e tij zbuluan dhomën e fshehur ndërsa eksploronin rajonin kufitar midis Shqipërisë dhe Greqisë, një zonë që për shkak të tensioneve politike mbi një shekull ka qenë e kufizuar për kërkime shkencore.
Ndërsa eksploronin zonën përreth qytetit të Leskovikut në Shqipëri, ekipi vuri re një kolonë të madhe avulli që ngrihej nga një varg malor. Duke u afruar më shumë, ata kuptuan se avulli po dilte nga një humnerë e thellë më shumë se 100 metra.
Shkencëtarët zbritën në thellësi dhe gjetën një sistem të gjerë shpellash, disa prej të cilave përmbanin burime termale, ndërsa njëra kishte një liqen gjigant.
"Gjatë eksplorimit tonë të parë, krijuam një hartë bazë duke përdorur pajisjet tona dhe menjëherë kuptuam se kishim zbuluar diçka të jashtëzakonshme," tha fotografi dhe anëtari i ekspeditës Richard Bouda për Euronews.
Vitit të kaluar, me financimin e Fondacionit Neuron, studiuesit u kthyen në vend me një skaner lidar, një instrument që përdor rreze lazer për të matur distancat dhe krijuar modele 3D, për të hartuar liqenin me më shumë detaje. Rezultatet treguan se liqeni përmban rreth 8,335 metra kub ujë, ekuivalente me rreth 3.5 pishina olimpike.
Audy tha për National Geographic CZ se ekipi shpreson të kthehet sërish në liqenin Neuron për ta studiuar më tej. "Ky zbulim mund të ketë një ndikim të madh në kuptimin e ekosistemeve nëntokësore dhe proceseve gjeologjike," u shpreh ai. "Dëshirojmë të eksplorojmë pjesë të tjera të shpellës dhe të mësojmë më shumë për gjeologjinë dhe biologjinë e kësaj zone."
Më parë, studiuesit kishin zbuluar një liqen termal të ngjashëm, por më të vogël, në Hungari. Ai u gjet nën një banjë turke në kryeqytetin Budapest dhe u cilësua si "shpella më e madhe aktive e mbushur me ujë termal në botë" në kohën e zbulimit të saj në vitin 2008, sipas Reuters.
Liqeni Neuron tani mban rekordin si liqeni më i madh nëntokësor termal i njohur deri më sot, duke e vendosur Shqipërinë në hartën e zbulimeve më të rëndësishme gjeologjike të kohëve të fundit. / Live Science - Syri.net
