Analiza: Liderët evropianë takohen mes tensioneve të rritura në kontinent

Rreth 50 liderë evropianë priten sot në Granada, Spanjë,  si pjesë e një mbledhjeje të zgjeruar të quajtur Komuniteti Politik Evropian (EPC), me fokus në përmirësimin e bashkëpunimit, pavarësisht nga përkeqësimi i konflikteve dhe tensioneve në kontinent.

Takimi i tretë i tillë ka për qëllim t’u japë vendeve një shans për të nxitur dialogun përtej kufijve të 27 anëtarëve të Bashkimit Evropian në mes të sfidave të paraqitura nga kriza të tilla si lufta e Rusisë kundër Ukrainës.

Veprimtaria synon gjithashtu të ofrojë mundësi për liderët që të takohen në grupe më të vogla për bisedime jozyrtare, pa simbolikën dhe protokollet e vizitave shtetërore.

Tensionet e përshkallëzuara së fundmi midis disa vendeve evropiane – veçanërisht midis Armenisë dhe Azerbajxhanit, dhe midis Kosovës dhe Serbisë, të cilët të gjithë janë pjesëmarrës të EPC-së – do të vënë në qendër të vëmendjes të veçantë mbi të cilat liderët takohen pas dyerve të mbyllura në qytetin historik jugor spanjoll.

Muajin e kaluar, Azerbajxhani nisi një ofensivë ushtarake për të rimarrë rajonin e kontestuar të Nagorni-Karabahut duke bërë që rreth 100 000 armenë të Karabahut të largoheshin.

Në fund të shtatorit, Kosova veriore – e cila kufizohet me Serbinë – dëshmoi ndoshta shpërthimin më të keq të dhunës në 15 vitet e fundit, kur autorë të armatosur sulmuan policinë e Kosovës, duke vrarë një oficer.

Shpresat ishin të mëdha se liderët politikë të Serbisë dhe Kosovës dhe Armenisë dhe Azerbajxhanit do të binin dakord për bisedime, por presidenti i Azerbajxhanit Ilham Aliyev thuhet se po planifikonte të abstenonte nga takimi.

Kancelari gjerman Olaf Scholz dhe homologët e tij pritet të përdorin takimin si një mundësi për të ngritur çështje të tjera duke përfshirë ndikimin e inteligjencës artificiale si dhe sigurinë e energjisë dhe kalimin në energjinë e rinovueshme.

Mbetet për t’u parë nëse presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky do të marrë pjesë personalisht në takim.

Samiti do të pasohet të premten nga një takim i 27 liderëve të BE-së me bisedimet që pritet të fokusohen te zgjerimi i bllokut dhe migrimi.