OKB: Në 50 vitet e fundit, 2 milionë të vdekur nga moti ekstrem

Nga OraNews Përditësimi i fundit 22 Maj 2023, 23:43

Moti ekstrem ka shkaktuar 2 milionë vdekje dhe më shumë se 4 trilion dollarë dëme gjatë 50 viteve të fundit, sipas një raporti të Kombeve të Bashkuara. Raporti, i publikuar të hënën nga Organizata Botërore Meteorologjike, një agjenci shkencore e OKB-së, tha se rreth 12,000 fatkeqësi të motit kanë ndodhur midis viteve 1970 dhe 2021 në mbarë botën. Megjithatë, shkatërrimi u ndje më fort në vendet në zhvillim, të cilat pësuan 90% të vdekjeve dhe 60% të numrit ekonomik.

“Komunitetet më të cenueshme, për fat të keq, mbajnë barrën e rreziqeve të motit, klimës dhe ujit”, tha Sekretari i Përgjithshëm i WMO, Petteri Taalas. Vetëm SHBA pësoi 1.7 trilion dollarë dëme, pothuajse 40% e totalit në mbarë botën, por ndikimi ekonomik është më i ashpër në vendet në zhvillim me ekonomi më të vogla. Ndërsa dëmi ekonomik i shkaktuar nga moti ekstrem nuk ka gjasa të ulet, numri i vdekjeve të shkaktuara nga këto ngjarje është në rënie.

“Humbjet ekonomike janë rritur. Por përmirësimi i paralajmërimeve të hershme dhe menaxhimi i koordinuar i fatkeqësive ka ulur numrin e viktimave njerëzore gjatë gjysmë shekulli të fundit”, thuhet në raportin e WMO. Organizata ka paralajmëruar se duhet të ndërmerren më shumë hapa pasi ndryshimet klimatike të shkaktuara nga njeriu rrit shpeshtësinë e këtyre ngjarjeve. “Stuhia ciklonike jashtëzakonisht e fortë Mocha e ilustron këtë.

Ai shkaktoi shkatërrim të gjerë në Myanmar dhe Bangladesh, duke ndikuar tek më të varfërit e të varfërve. Në të kaluarën, si Mianmari ashtu edhe Bangladeshi pësuan numrin e vdekjeve prej dhjetëra dhe madje qindra mijëra njerëzve. Falë paralajmërimeve të hershme dhe menaxhimit të fatkeqësive, këto norma katastrofike të vdekshmërisë janë tani fatmirësisht histori. Paralajmërimet e hershme shpëtojnë jetë, “tha Taalas.

Sipas agjencisë, sistemet e paralajmërimit të hershëm mund të zvogëlojnë humbjet e jetës me 30% me njoftim 24 orësh dhe të ofrojnë një kthim dhjetëfish të investimit. Raporti u publikua si pjesë e nismës së OKB-së për paralajmërimet e hershme për të gjithë, e cila “synon të sigurojë që shërbimet e paralajmërimit të hershëm të arrijnë të gjithë në Tokë deri në fund të vitit 2027”. Vetëm rreth gjysma e popullsisë së botës aktualisht ka akses, me mbulim në Afrikë, shtetet e vogla ishullore në zhvillim dhe vendet më pak të zhvilluara veçanërisht të ulëta. Sipas raportit, disa shtete të vogla ishullore në zhvillim u fshinë të gjithë produktin e brendshëm bruto nga fatkeqësitë. Azia kishte gati gjysmën e vdekjeve, me gjysmën e atyre vdekjeve në Bangladesh.

Nga 733,585 vdekjet e raportuara në Afrikë, 95% u shkaktuan nga thatësira. Megjithatë, cikloni tropikal Idal, i cili goditi Mozambikun në vitin 2019, shkaktoi dëme prej 2.1 miliardë dollarësh. Në dekadën e fundit të mbuluar nga raporti, pjesa më e madhe e vdekjeve u shkaktuan nga temperaturat ekstreme, përmbytjet dhe stuhitë, por përmbytjet ishin shkaku kryesor i humbjeve ekonomike.