Perëndimi po përgatit një ndërmjetësim të ri për zgjidhjen e problemeve greko-turke pas zgjedhjeve

Nga OraNews Përditësimi i fundit 1 Maj 2023, 16:26

Një ndërmjetësim i ri në greqisht-turqisht po përgatitet nga Perëndimi, dhe SHBA-të dhe Gjermania dëshirojnë të luajnë një rol qendror në këtë nismë, sipas një artikulli  të Ronald Maynardous, analist politik, komentator dhe studiues kryesor i ELIAMEP, të botuar në Deutsche Welle.

Në këtë shkrim ai shprehet qartë se suksesi i kësaj nisme do të varet nga qeveritë paszgjedhore që do të dalin në Turqi dhe Greqi.

Vetëm pak muaj më parë,  thotë Ronald Maynardous në artikullin e tij , në kryeqytetet perëndimore dhe Athinë kishte frikë për një përshkallëzim ushtarak midis Greqisë dhe Turqisë në rrugën drejt zgjedhjeve turke.

Këto shqetësime u nxitën nga provokimet e pafundme të presidentit turk ndaj Greqisë dhe shkeljet thuajse të përditshme të sovranitetit grek në hapësirën ajrore mbi Egje.

 “Politika e provokimeve të Erdoganit”, siç e përshkroi një diplomat gjerman, tashmë i përket së shkuarës. Jemi dëshmitarë të një “kthese” në marrëdhëniet greko-turke.

 

Më shumë se çdo politikan tjetër në Athinë, ministri i Jashtëm grek Nikos Dendias verbalizon ndryshimet klimatike kur i referohet vazhdimisht homologut të tij turk Cavusoglu si "miku im Mevlut" dhe flet për "klimën e mirë" që ekziston midis dy vendeve.

Kjo ndodhi së fundmi në Forumin Ekonomik në Delphi.

"Dritare mundësish"

Konferenca në këtë vend mitik, që shpesh përmendet si "Davosi i Mesdheut", është kthyer në një samit të rëndësishëm ndërkombëtar informal, ku diskutohen sfidat kryesore të kohës sonë dhe  si në rastin e marrëdhënieve greko-turke, njoftohen zhvillime të reja.

Edhe pse kjo nuk mund të bëhej ndryshe,  çështja e Ukrainës dominonte në rendin e ditës, deklaratat dhe  aludimet që u dëgjuan për Greqi-Turqi në Delphi kanë, për mendimin tim, edhe më shumë rëndësi për politikën greke.

Mesazhi me pak fjalë ishte: Pas zgjedhjeve në Turqi dhe Greqi, do të ketë një përpjekje të re të koordinuar ndërkombëtarisht për të zgjidhur mosmarrëveshjet midis dy vendeve.

Ndërsa vitin e kaluar u fol për rrezikun e përshkallëzimit, tani diplomatët e lartë perëndimorë po koordinohen për një "dritare mundësish".

SHBA dhe Gjermania duan të luajnë një rol qendror në nismën e re perëndimore.

Ndarja e detyrave mes Berlinit dhe Uashingtonit u bë tashmë e dukshme kur dhjetorin e kaluar gjermanët sollën në tryezën e bisedimeve në Bruksel diplomatë të lartë nga të dy vendet pas muajsh pa komunikim të drejtpërdrejtë me Turqisë dhe Greqisë.

Diplomacia sekrete e Berlinit hodhi themelet për të ashtuquajturën "diplomaci tërmetesh" të nisur menjëherë pas fatkeqësisë natyrore në Turqi në fillim të shkurtit.

Ndërkohë, politikanë të lartë në të dy anët e Egjeut deklarojnë se një klimë e mirë është parakusht për fillimin e një procesi të ri politik.

"Do të shohim një përpjekje shumë serioze për zgjidhjen e problemeve pas zgjedhjeve", tha me qartësi të rrallë në Delphi ambasadori i SHBA në Athinë, Georges Tsounis.

Deklaratat e Jens Pletner lëvizin në të njëjtin drejtim.

Këshilltari i kancelares gjermane tha në Delphi se zgjedhjet në të dy vendet "ofrojnë një mundësi të mirë për një nxitje pozitive për stabilitetin në rajon".

Tensionet greko-turke janë “helm” për NATO-n

Sikur të kishin arritur një marrëveshje, kryediplomatët gjermanë dhe amerikanë shtuan se oferta e ndërmjetësimit është sigurisht e vlefshme vetëm nëse pranohet nga qeveritë e Athinës dhe Ankarasë.

Ambasadori amerikan shkoi një hap më tej duke nënvizuar se ka një “gatishmëri për kompromis” nga të dyja palët.

"Dallimet mund të zgjidhen," tha Tsounis, pasi në fund të fundit "nuk ka të bëjë me marrëdhëniet midis Izraelit dhe Palestinës".

Më pas ai shqiptoi një frazë që qeveria greke do të preferonte të mos e dëgjonte: Asnjëra palë, (që do të thotë as grekët dhe as turqit) nuk ka monopol mbi atë që është e drejtë dhe çfarë është e gabuar”.

Diplomatët perëndimorë pranojnë se nuk kanë bërë mjaftueshëm në të kaluarën për të promovuar një zgjidhje për mosmarrëveshjet greko-turke.

Lufta në Ukrainë ka krijuar një situatë të re dhe shpjegon përsëri urgjencën e çështjes.

Rëndësia strategjike e Greqisë dhe Turqisë është rritur shumë që nga shkurti i vitit 2022.

Tensioni, apo edhe konflikti i hapur, në krahun juglindor të NATO-s është helm për aleancën perëndimore në luftën e saj kundër Rusisë.

Uashingtoni dhe Berlini janë të vendosur ta "neutralizojnë" këtë helm.

Muajt ​​e ardhshëm do të provojnë nëse qeveritë e dala nga zgjedhjet në Athinë dhe Ankara do të pranojnë apo jo ofertën e ndërmjetësimit të aleatëve.