Qentë dhe superfuqia e nuhatjes, më shumë se një instinkt
Nga OraNews Përditësimi i fundit 26 Prill 2026, 22:36
Qentë e përjetojnë botën kryesisht përmes nuhatjes, në një mënyrë të ngjashme me mënyrën se si njerëzit mbështeten te shikimi, sipas një artikulli të publikuar nga “The Conversation”.
Një studim i fundit po i afron shkencëtarët më shumë se kurrë drejt kuptimit të mënyrës se si funksionon “gjuha e aromave” tek qentë.
Qentë kanë aftësi të jashtëzakonshme nuhatjeje, me mbi 10 milionë receptorë aromash, krahasuar me rreth 6 milionë te njerëzit, duke i bërë ata shumë më të ndjeshëm ndaj aromave.
Studimi u krye në Kolegjin Barnard, në Universitetin e Kolumbias, në SHBA dhe u drejtua nga studiuesja Alexandra Horowitz.
Kjo aftësi përdoret gjerësisht në fusha si kërkim-shpëtimi, zbulimi i substancave të paligjshme, diagnoza mjekësore dhe mbrojtja e biodiversitetit.
Megjithatë, deri më tani dihej pak për mënyrën se si qentë e interpretojnë atë që nuhasin.
Studimi i ri përdor një metodë inovative dhe jo-invazive për të analizuar aktivitetin e trurit të qenve gjatë ekspozimit ndaj aromave të ndryshme.
Përmes një sensori optik dhe analizës me inteligjencë artificiale, studiuesit vëzhguan reagimet në zona kyçe të trurit si amigdala, llamba olfaktive dhe hipokampusi – të lidhura me emocionet, përpunimin e aromave dhe kujtesën.
Rezultatet tregojnë se nuhatja tek qentë nuk është thjesht një proces mekanik, por lidhet ngushtë me emocionet dhe kujtesën, duke ndikuar në mënyrën si ata e perceptojnë ambientin.
Sipas studiuesve, kjo mund të ndikojë edhe në mënyrën si trajnohen qentë, duke theksuar rëndësinë e gjendjes emocionale gjatë ekspozimit ndaj aromave.
Në të ardhmen, teknologji të reja mund të mundësojnë interpretimin në kohë reale të asaj që qentë “ndiejnë” përmes nuhatjes, duke hapur rrugën për pajisje që përkthejnë reagimet e tyre ndaj aromave.
