Ish-ambasadori zbardh prapaskenat, Konçi: Interesat e SHBA-së për Iranin e vënë Izraelin në udhëkryq

Nga Siklajda Shorja Përditësimi i fundit 29 Mars 2026, 20:46

Skena gjeopolitike ndodhet në një fazë të re të riformësimit, ku një kombinim i koordinuar i fuqisë ushtarake, presionit ekonomik dhe përpjekjeve diplomatike po përcakton ekuilibrat e rinj botërorë.

Në këtë kontekst të tensionuar, ish-ambasadori Besnik Konçi në një intervistë për “Ora News” analizoi se aktorët kryesorë po luajnë shanset e tyre në një lojë komplekse me interesa të ndërthurura, por jo gjithmonë të njëjta.

Sipas analizës së tij, regjimi iranian po përdor aktorë si rebelët Houthi dhe milicitë irakene për të hapur fronte të reja dhe për të kërcënuar rivalët e tij. Kjo strategji nuk ka vetëm një dimension të jashtëm; ajo shërben si një mjet për të mbrojtur regjimin nga lëvizjet e brendshme opozitare, duke shtypur çdo reagim qytetar. Sulmi ndaj bazës "Prince Sultan" në Arabinë Saudite konsiderohet një provokim edhe më i rrezikshëm, i cili mund të shkaktonte një "operacion zinxhir" duke përfshirë Pakistanin, për shkak të marrëveshjes së mbrojtjes reciproke mes dy vendeve, ekuivalente me nenin 5 të NATO-s.

Në qendër të këtij konflikti qëndron një dallim thelbësor në qasjen mes dy aleatëve të ngushtë: Shteteve të Bashkuara dhe Izraelit. Për Izraelin, regjimi aktual në Iran përbën një "sfidë ekzistenciale", një kërcënim për vetë ekzistencën e shtetit. Kjo e shtyn Tel Avivin drejt objektivit të përmbysjes së regjimit, duke besuar se ka ardhur koha për një ndryshim rrënjësor.

Nga ana tjetër, Shtetet e Bashkuara e shohin Iranin si një "kërcënim eminent" për interesat e tyre strategjike, që përfshijnë burimet energjetike, rrugët tregtare dhe sigurinë ushqimore botërore. Administrata amerikane, duke mbajtur kanale komunikimi të hapura, nuk kërkon domosdoshmërisht një kaos që do të vinte nga rrëzimi i regjimit. Përkundrazi, objektivi amerikan është një "zhvillim i kontrolluar" – transformimi i Iranit në një fuqi të administrueshme dhe konstruktive, e cila nuk projekton më rrezik për interesat amerikane dhe stabilitetin rajonal.

Ky "disfazim" në interesa mes dy aleatëve u bë i qartë kur SHBA i tërhoqi vëmendjen Izraelit pas sulmeve ndaj aseteve energjetike iraniane. Uashingtoni synon të shmangë një përshkallëzim të pakontrolluar. Ndërsa Izraeli luan për mbijetesë dhe kërkon fundin e regjimit, SHBA luan për stabilitet dhe menaxhimin e një fuqie rajonale. Kjo dinamikë e ndërlikuar e lë situatën të hapur, teksa Irani vazhdon të luajë gurët e tij në tabelën e shahut global për të siguruar mbijetesën e vet.

NDIQNI INTERVISTËN E PLOTË ME DIPLOMATIN BESNIK KONÇI