E pazakontë/ Përtej vdekjes: Kur hiri shndërrohet në një diamant përkujtimor

Nga OraNews Përditësimi i fundit 10 Janar 2026, 10:07

Diamantet e rritura në laborator të bëra nga mbetjet e djegura të një të dashuri, mund të duken si një mënyrë e pazakontë për ta përkujtuar. Por për disa, është mënyra perfekte për të mbajtur gjallë kujtimet.

Të mbash fort diçka të prekshme pas vdekjes së një të dashuri, është e rëndësishme për shumë njerëz.

Një mundësi është që një pjesë e vogël e mbetjeve të djegura të shndërrohet në një diamant sintetik, që mund të mbahet në një unazë, byzylyk ose gjerdan.

Kultura e funeralit ka evoluar prej vitesh, dhe format e përkujtimit po bëhen gjithnjë e më të larmishme.

Kompania amerikane LifeGem ka shitur diamante të bëra nga hiri dhe flokët e njeriut që nga viti 2002, por në vende të tjera njerëzit vetëm sa kanë filluar ta përqafojnë këtë koncept.

Në Gjermani, diamantet përkujtimore të bëra nga mbetjet e djegura nuk lejoheshin deri vonë.

Dy shtete federale e legalizuan së fundmi këtë formë varrimi me ligje të reja, duke lejuar që një pjesë e vogël e hirit të hiqet dhe të përdoret për përdorim dinjitoz ose përpunim të mëtejshëm në objekte memoriale.

Në Saksoni-Anhalt, një maksimum prej pesë gramësh nga hiri i një personi të ndjerë specifikohet për përdorim në prodhimin e një diamanti artificial, për shembull.

«Qëllimi kryesor është ta mbash të ndjerin më afër teje në këtë mënyrë», thotë Christian Jäger, drejtor menaxhues i një shoqate funerale.

Kërkesa ka mbetur konstante deri më tani dhe është në rangun e ulët të përqindjes njëshifrore. Është e vështirë të thuhet nëse do të rritet me ligjet e reja.

Prodhimi është kompleks dhe i kushtueshëm

Ndërtimi i një diamanti nga hiri kërkon shumë punë dhe kohë, thotë Simon J Walter, përfaqësues kulturor i Shoqatës Federale të Drejtorëve Gjermanë të Shërbimeve Funerale, në Dusseldorf.

Dhe: sa më shumë karat, aq më e shtrenjtë. Kostot arrijnë në disa mijëra euro, zakonisht duke filluar nga rreth 4,000 € (4,700 dollarë).

Si funksionon? Së pari, karboni nxirret nga hiri, siç shpjegon Tom Stephan, drejtor menaxhues i Shoqërisë Gjermane të Gemologjisë në Idar-Oberstein.

Karboni shndërrohet në grafit dhe përzihet me një kristal fillestar. Ky i ekspozohet temperaturave dhe presionit të lartë, duke rezultuar në rritjen e diamanteve sintetike.

Në varësi të madhësisë së dëshiruar, procesi mund të zgjasë nga disa ditë deri në disa javë.

Për një diamant memorie nevojitet shumë karbon. "Pyetja është gjithmonë nëse mund të nxirret mjaftueshëm nga hiri", thotë eksperti, duke shtuar se gjatë procesit mund të duhet të shtohet karbon.

"Por pavarësisht kësaj: Nëse ndihmon në procesin e zisë dhe diamanti sintetik është një kujtesë e shkëlqyer për të ndjerin, është tashmë diçka e veçantë. Unë supozoj se kërkesa është aty", thotë Stephan.

Ofruesit në Zvicër dhe Austri

Edhe para ndryshimit të legjislacionit për funeralet, ishte e mundur të merrje një diamant përkujtimor jashtë vendit, thotë Nico Schmidt nga salla e funeraleve Martin Loch në Trier, e cila ndodhet në Rheinland-Pfalz, shteti i dytë që ndryshoi ligjet e saj për funeralet.

Urna u dërgua në kompani në Zvicër që ofrojnë shërbimin, për shembull.

Një pjesë e hirit u hoq atje, u shndërrua në një bizhuteri dhe u dërgua mbrapsht.

Por, edhe pse diamantet e kremimit tani mund të prodhohen në vend, kostot janë ende të larta, duke e mbajtur kërkesën të ulët, thotë Schmidt. Ndërkohë, edhe pjesa tjetër e hirit duhet të varroset.

Bizhuteri me gjurmët e gishtërinjve të të ndjerit

Një mënyrë tjetër popullore për të bërë bizhuteri përkujtimore është përdorimi i gjurmëve të gishtave të të ndjerit, thotë Schmidt. Gjurma merret në dyll të veçantë. Prodhuesit më pas i gdhendin printimet ose në bizhuteri të reja ose në bizhuteri që tashmë i keni.

"Është thjesht diçka që qëndron", thotë sipërmarrësja e një ndërtese varrimi Ulrike Grandjean, duke shtuar se shpesh merr kërkesa për bizhuteri me gjurmë gishtash.

Metoda është shumë më e lirë sesa të bësh një diamant nga hiri ose flokët, thotë ajo.

Një diamant nga hiri i gjyshes?

Nuk është e mundur të provohet nëse një diamant artificial është bërë me hirin e të ndjerit apo jo, thotë eksperti i gurëve të çmuar, Stephan.

Ai ka pasur tashmë raste në laborator, ku nipërit dhe mbesat kanë dashur të dinë nëse një diamant është bërë "nga hiri i gjyshes së tyre".

"Mund të vërtetojmë vetëm se përmban karbon, njësoj si çdo diamant sintetik."

Diamantet e rritura në laborator janë përgjithësisht në rritje: "Ato kanë qenë të disponueshme vetëm në cilësinë e bizhuterive dhe me një çmim të arsyeshëm për disa vite", thotë ai.

Çmimi me pakicë për një karat është rreth 120 euro. "Kërkesa është shumë e lartë, sepse praktikisht të gjithë tani mund të mbajnë diamante."/ DPA News.