AI EDHE PËR KËRKIMET MALORE! IA analizon imazhe nga dronët duke identifikuar shenja të alpinistëve të humbur
Nga Katerina Hysenllari Përditësimi i fundit 9 Janar 2026, 14:39
Inteligjenca artificiale po revolucionarizon kërkimet malore, duke analizuar imazhe nga dronët dhe duke identifikuar shenja të alpinistëve të humbur në vetëm disa orë. Rasti i Nicola Ivaldos në Alpet italiane tregoi potencialin e madh të kësaj teknologjie, e cila megjithëse ka kufizime, mund të bëhet vendimtare për shpëtimin e jetëve në të ardhmen.
Kërkimi i alpinistëve të humbur në zona të thella malore mund të zgjasë javë apo edhe muaj.
Tashmë, inteligjenca artificiale po tregon se mund ta përshpejtojë këtë proces në vetëm disa orë dhe në raste të caktuara, të shpëtojë jetë.
Ekipet e shpëtimit malor në rajonin Piemonte të Italisë po përballeshin me një enigmë të vështirë. Nicola Ivaldo, një alpinist me përvojë dhe kirurg ortoped 66-vjeçar, ishte zhdukur pa lënë gjurmë.
Ivaldo kishte dalë vetëm për alpinizëm një të diel në shtator 2024, pa u treguar familjarëve apo miqve destinacionin e tij.
E vetmja e dhënë ishte makina e gjetur e parkuar në fshatin Castello di Pontechianale, në luginën Valle Varaita.
Nga aty, ekipet dyshuan se ai kishte synuar një nga dy majat kryesore të Alpeve Cottiane: Monviso 3,841 m ose Visolotto 3,348 m.
Edhe sinjali i fundit i telefonit të tij ishte regjistruar në këtë zonë. Kjo nënkuptonte një territor shumë të madh për t’u kontrolluar.
Më shumë se 50 shpëtimtarë kërkuan për gati një javë në terren, ndërsa helikopterët kryen fluturime të shumta. Me ardhjen e borës së parë, shpresat për ta gjetur gjallë u shuan dhe kërkimi u ndërpre.
Në korrik 2025, pas shkrirjes së borës në kanalet e thella malore, kërkimi për trupin e Ivaldos rifilloi. Këtë herë, shërbimi i shpëtimit në Piemonte përdori inteligjencën artificiale.
Brenda vetëm pesë orësh u mblodhën imazhet, të cilat u analizuan po atë ditë nga një program AI i aftë të dallojë anomali në ngjyra dhe tekstura.
Tre ditë pas rifillimit të kërkimit, trupi i Nicola Ivaldos u gjet pikërisht në një nga pikat e identifikuara nga AI në një kanal në faqen veriore të Monvisos, në rreth 3,150 metra lartësi.
Edhe pse shumë vonë për ta shpëtuar Ivaldon, ky rast tregoi potencialin e madh të AI në operacionet e kërkim-shpëtimit.
Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se teknologjia ka ende kufizime. Dronët janë pak efektivë në pyje të dendura, terrene me bimësi të shumtë apo në kushte të këqija moti.
Për më tepër, programet AI mund të japin sinjalizime të rreme. Studiuesit po punojnë për përmirësimin e algoritmeve dhe për integrimin e analizës së të dhënave drejtpërdrejt gjatë fluturimit të dronëve. Në të ardhmen, kjo mund të mundësojë kërkime në kohë reale.
Përballë urgjencës për të gjetur persona të humbur dhe mungesës së burimeve, inteligjenca artificiale po shndërrohet në një mjet gjithnjë e më të rëndësishëm për ekipet e shpëtimit – një teknologji që, në rastin e duhur dhe në kohën e duhur, mund të shpëtojë jetë.
