NATË FESTE NË ROMË/ Kuzhina italiane shkruan histori në UNESCO dhe ndriçon Koloseun (PAMJET)

Nga Alba Kepi Përditësimi i fundit 11 Dhjetor 2025, 09:57

Italia përjeton një ditë historike: UNESCO ka shpallur kuzhinën italiane si Pasuri Kulturore Jomateriale të Njerëzimit, duke e bërë atë kuzhinën e parë kombëtare në botë që merr një vlerësim të tillë.

Lajmi u zyrtarizua në New Delhi, gjatë Asamblesë vjetore të UNESCO-s, duke hapur një faqe të re krenarie kulturore për vendin që prej shekujsh është sinonim i shijes, traditës dhe identitetit kulinar.

Roma, zemra simbolike e kulturës italiane, u shndërrua në qendër të festimeve.

Koloseu, monumenti më i njohur i Italisë në mbarë botën, u ndriçua me një spektakël dritash artistike dhe me ngjyrat e Trikolorit, falë një instalacioni të posaçëm krijuar nga Enel për të nderuar suksesin monumental të kuzhinës italiane.

NATË FESTE NË ROMË/ Kuzhina italiane shkruan histori në

Kryeministrja Giorgia Meloni, ministri i Kulturës Alessandro Giuli dhe ministri i Bujqësisë dhe Sovranitetit Ushqimor Francesco Lollobrigida morën pjesë në ceremoninë simbolike të ndezjes së Koloseut, duke shënuar fillimin e një feste që përfshiu jo vetëm kryeqytetin, por edhe qytete të tjera të Italisë.

Ky vlerësim i UNESCO-s nuk i referohet një pjate apo tradite të vetme, siç kanë qenë rastet e mëparshme me pasuritë e tjera të ngjashme, por të gjithë sistemit kulinar italian: një mozaik teknikash, zakonesh familjare, ritualesh komunitare, lidhjesh territoriale dhe kreativiteti të përditshëm.

Një kuzhinë që ruan rrënjët, por që njëkohësisht evoluon, duke u bërë një nga simbolet e njohur më gjerësisht të identitetit italian në botë.

Gjatë ceremonisë, kryeministrja Giorgia Meloni shpalli me krenari rëndësinë e këtij vlerësimi, duke e lidhur atë me identitetin e thellë kulturor të popullit italian.

Ajo u shpreh: “Jemi të parët në botë që marrim këtë nder, i cili nderon atë që jemi. Për ne italianët, kuzhina nuk është vetëm ushqim apo receta: është kulturë, traditë, punë, kreativitet dhe pasuri. Është një simbol i identitetit tonë, një histori që përcillet brez pas brezi dhe një forcë që na bashkon. Ky është një sukses i madh për Italinë dhe për të gjithë ata që çdo ditë mbajnë gjallë traditën tonë.”

Edhe ministri i Bujqësisë, Francesco Lollobrigida theksoi vlerën kombëtare të këtij momenti të papërsëritshëm.

Në fjalën e tij, ai deklaroi: “Është një festë që i përket gjithë Italisë, sepse flet për rrënjët tona, për historinë dhe identitetin që na bashkon. Kuzhina italiane është një dritare që hapet ndaj botës, një shembull i kreativitetit dhe i aftësisë për të ruajtur traditën duke e çuar përpara. Sot Italia i tregoi botës forcën e kulturës së saj dhe vlerën e njerëzve që e punojnë tokën dhe e ruajnë trashëgiminë tonë gastronomike.”

Dokumenti i UNESCO-s përshkruan kuzhinën italiane si “një mënyrë për t’u kujdesur për veten dhe për të tjerët”, “një akt dashurie dhe identiteti”, dhe “një praktikë komunitare që bashkon familjen dhe historinë”.

Ky përkufizim shkon përtej ushqimit si produkt, duke e ngritur kuzhinën italiane në nivelin e një gjuhe kulturore që ndërthur kujtesën, traditat, tokën, përbërësit dhe jetën e përditshme të njerëzve.

NATË FESTE NË ROMË/ Kuzhina italiane shkruan histori në

Kjo njohje i shton Italisë rekordet e saj kulturore: vendi tani numëron 21 pasuri jomateriale në listën e UNESCO-s, nga të cilat 9 lidhen drejtpërdrejt me botën e agro-alimentares, përfshirë mjeshtërinë e pizzaiuolo napoletan, kërkimin e tartufit dhe teknikat bujqësore tradicionale.

Festa vazhdoi në Auditorium Parco della Musica, ku u organizua një mbrëmje artistike me ekspozita, instalime dritash dhe hapësira të dedikuara produkteve DOP dhe IGP, duke i dhënë edhe më shumë peshë kulturës së gjallë gastronomike që përfaqëson Italinë në botë.

Reagimet pozitive nuk munguan edhe nga bota e gastronomisë dhe e shoqërisë civile.

Slow Food Italia e quajti këtë vlerësim “një shpërblim për agrobiodiversitetin italian”, ndërsa shefi i njohur Massimo Bottura e përshkroi kuzhinën italiane si “një pasuri të gjallë që ndërtohet çdo ditë nga miliona duar që gatuajnë me dashuri e traditë”.

Ky vlerësim pritet të ketë ndikim të drejtpërdrejtë në rritjen e turizmit, përmirësimin e imazhit ndërkombëtar të Italisë dhe forcimin e diplomacisë kulturore që vendi e ka përdorur gjithmonë me mjeshtëri.

Me këtë arritje, Italia konfirmon edhe një herë vendin e saj si kryeqendra botërore e kulturës, shijes dhe stilit të jetesës.