LUFTRAT “TË ETURA” PËR ARMË/ Shitjet globale të armëve në shifra rekord: 679 mld dollarë të ardhura në 2024

Nga OraNews Përditësimi i fundit 1 Dhjetor 2025, 13:43

Shitjet globale të armëve thyejnë rekordin mes rritjes së kërkesës nga luftërat në Ukrainë e Gaza. SIPRI raporton se 100 kompanitë kryesore arritën 679 miliardë dollarë të ardhura, por prodhimi mbetet pas për shkak të mungesave dhe zinxhirëve të dobët furnizimi.

Sipas raportit të ri të Institutit Ndërkombëtar të Kërkimeve për Paqe në Stokholm, SIPRI, 100 kompanitë më të mëdha të armëve në botë gjeneruan 679 miliardë dollarë të ardhura gjatë vitit të kaluar, një rritje prej gati 6 për qind krahasuar me një vit më parë.

Lufta në Ukrainë, konflikti në Gaza dhe nxitja për riarmatime kanë rritur ndjeshëm kërkesën, sidomos në Evropë dhe Shtetet e Bashkuara.

Por, ndonëse kërkesa ka shpërthyer, prodhuesit e armëve nuk kanë arritur ta përmbushin atë me ritmin e duhur. Vonesat në prodhim, mungesa e materialeve dhe prishjet në zinxhirët e furnizimit po frenojnë aftësinë e kompanive për të bërë dorëzime.

Gjigantët amerikanë Lockheed Martin, RTX dhe Northrop Grumman vijojnë të kryesojnë listën me afro gjysmën e totalit global, ndërsa Evropa regjistroi rritjen më të madhe prej 13 për qind.

Megjithatë, industria evropiane përballet me sfida të mëdha teknike. Kompanitë Airbus dhe Safran kanë humbur aksesin te titani rus pas vitit 2022, duke u detyruar të kërkojnë furnizues të rinj. Edhe kufizimet kineze mbi mineralet kritike po rrisin kostot për prodhues si Thales dhe Rheinmetall.

Ndërkohë, Izraeli ka përfituar dukshëm, me të tre kompanitë e tij kryesore që kanë rritur shitjet me 16 për qind, pavarësisht kritikave ndërkombëtare për luftën në Gaza.

Në të kundërt, shumë kompani kineze kanë parë rënie të të ardhurave, për shkak të pezullimit të kontratave pas hetimeve për korrupsion në blerjet ushtarake.

SIPRI paralajmëron se, megjithëse fitimet po rriten, zinxhiri global i furnizimit mbetet i brishtë dhe industria e armëve mund të mos e përballojë dot kërkesën nëse luftërat zgjerohen ose zgjaten.