A po i jep fund Kina rënies ekonomike?

Nga OraNews Përditësimi i fundit 15 Gusht 2025, 10:19

Ekonomia e Kinës tregon shenja të pasigurta rimëkëmbjeje, por një treg i ngadaltë i pronave dhe pasiguria gjeopolitike e turbullojnë perspektivën. Ekonomistët mbeten të kujdesshëm, duke paralajmëruar se ndërsa stabilizimi është në proces, një rimëkëmbje e fortë mbetet e pamundur.

Tre vjet pas një krize të pronave me përmasa historike, Kina po fillon të tregojë shenja të pasigurta rimëkëmbjeje.

Por për ekonominë e dytë më të madhe në botë—e cila prej kohësh është cilësuar si një motor i rritjes globale—rruga përpara mbetet e mbushur me pasiguri, pasi shenjat e rënies së tregut të pasurive të paluajtshme vazhdojnë të rëndojnë rëndë mbi mentalitetin, investimet dhe konsumin.

Sektori i pronave mbetet dobësia kryesore

Burimi më i rrënjosur i dobësisë ekonomike të Kinës, mbetet sektori i saj i banesave. Çmimet e shtëpive të reja në 70 qytete të mëdha ranë me 3.2% nga viti në vit në qershor 2025, duke shënuar një vazhdim të rënies që filloi në vitin 2022.

Edhe pse shkalla e rënies u ngadalësua pak nga rënia prej 3.5% e regjistruar në maj, ajo ende nënvizon brishtësinë e vazhdueshme të sektorit.

 “Është e vështirë të konkludohet se sektori është jashtë rrezikut”, tha Helen Qiao, Kryeekonomiste për Kinën në Bank of America, në një raport të kohëve të fundit.

 “Ne presim një rënie prej 8-10% në shitjet e shtëpive të reja dhe një tkurrje prej 15-20% në fillimet e ndërtimeve të reja rezidenciale këtë vit—ngjashëm me ritmin e parë në vitet 2023-24. Cikli i rënies mbetet i zgjatur.”

Ajo shtoi, “Nëse shikojmë gjatësinë dhe thellësinë e ciklit aktual, cikli në rënie është sigurisht më i rëndi që nga komercializimi i tregut të pronave në Kinë në fund të viteve 1990.”

Divergjenca ekonomike Kinë-SHBA zgjerohet

Rënia e tregut të banesave në Kinë ka shkaktuar një impuls deflacionist në të gjithë ekonominë e përgjithshme, me çmimet e konsumit që kanë rënë në bazë vjetore për pjesën më të madhe të tre viteve të fundit.

PBB-ja reale e Kinës është stabilizuar rreth 5% në vit - shumë më poshtë mesatares prej gati 7% të shënuar në pesë vitet para pandemisë.

Hendeku në lidhje me ekonominë amerikane është rritur ndjeshëm që nga pandemia.

PBB-ja nominale e Kinës u rrit nga 18.2 trilionë dollarë në vitin 2021 në 18.7 trilionë dollarë deri në fund të vitit 2024. Në të njëjtën periudhë, ekonomia amerikane u rrit nga 23.7 trilionë dollarë në 29.2 trilionë dollarë.

Performanca e tregut të aksioneve pasqyron këtë divergjencë.

Që nga mesi i gushtit 2025, Indeksi i Shangait Composite po tregtohet në të njëjtin nivel si në fund të vitit 2021, pasi ka pësuar një rënie prej gati 30% ndërkohë. Në të kundërt, S&P 500 ka fituar 40% gjatë së njëjtës periudhë, i nxitur nga kërkesa e fortë e konsumatorëve dhe dominimi në inovacionin e inteligjencës artificiale dhe teknologjik.

Kapitalizimi i tregut të shtatë kompanive më të mëdha të Kinës është 2.4 trilionë dollarë, shumë më poshtë vlerësimit prej 19.5 trilionë dollarësh të shtatë firmave kryesore amerikane.

Rreziqet tregtare dhe tensionet gjeopolitike vazhdojnë

Ndërsa një luftë e plotë tregtare është shmangur përkohësisht pas një pezullimi të dyfishtë 90-ditor të tarifave shtesë amerikane, mjedisi mbetet i tensionuar.

“Ne shohim rreziqe në rritje për normën ekzistuese të tarifës reciproke prej 10% ndaj Kinës”, tha Qiao.

“Mbani mend se Kina aktualisht përballet me rreth 40% të tarifave efektive.” Ajo e ndau përbërjen: “11% normë paraprake nga mandati i parë i Trump, 20% tarifa për fentanil dhe 10% tarifa reciproke.”

Një heqje e pjesshme e tarifave të lidhura me fentanilin mbetet e mundur, gjë që mund ta ulë normën efektive në 30-35%, një ulje prej 5-10 pikë përqindjeje nga nivelet aktuale.

Megjithatë, pasiguria mbetet e lartë. “Çdo perceptim se njëra palë nuk arrin ta mbajë plotësisht premtimin e saj mund të shkaktojë një përshkallëzim të ri të tensioneve”, paralajmëroi Qiao. Ajo gjithashtu vuri në dukje penalitetet e mundshme nga importet e vazhdueshme të naftës bruto të Kinës nga Rusia.

Të mërkurën, Sekretari i Thesarit i SHBA-së, Scott Bessent, tha në një intervistë se gjatë samitit më të fundit të G7 në Kanada, udhëheqësit diskutuan mundësinë e vendosjes së tarifave prej 200% ndaj Kinës për shkak të blerjeve të saj të vazhdueshme të naftës bruto ruse, megjithëse propozimi nuk mori mbështetje nga homologët evropianë.

Pekini po u hedh para konsumatorëve: A do të funksionojë?

Në përgjigje të kërkesës së brendshme në rënie, politikë-bërësit kinezë nisën dy programe subvencionimi të interesit në gusht 2025 që synonin stimulimin e konsumit familjar dhe mbështetjen e bizneseve të sektorit të shërbimeve.

Këto masa përfshijnë një subvencion fiskal prej 1 pike përqindjeje për kreditë konsumatore të marra midis shtatorit 2025 dhe gushtit 2026, dhe subvencione të synuara për bizneset në tetë industri shërbimesh.

Qiao i Bankës së Amerikës e përshkroi iniciativën si të rëndësishme në fushëveprim: “Është hera e parë që qeveria qendrore ka ofruar subvencione interesi për kreditë personale të konsumit.”

Megjithatë, ajo shprehu rezerva në lidhje me ndikimin e tij të mundshëm: “Subvencionimi prej 1% përmes kostove të huamarrjes nuk ka gjasa të bëjë një ndryshim domethënës në vendimet e blerjes të marra nga ata që duhet të marrin hua për të shpenzuar.”

Një rrugë e gjatë drejt rimëkëmbjes

Ndërsa përpjekjet e Pekinit për të stabilizuar ekonominë po bëhen më të fokusuara, sfidat janë strukturore aq sa edhe ciklike. Ndjenja mbetet e brishtë dhe analistët ngurrojnë të shpallin një pikë kthese.

“Ne besojmë se kjo politikë e fundit e kreditimit mund të ndihmojë në mbështetjen e rimëkëmbjes së kërkesës për kredi për familjet nga nivelet aktuale të ulëta”, tha Qiao.

"Megjithatë, madhësia e ndikimit është ende e diskutueshme."

Për momentin, rimëkëmbja ekonomike e Kinës mbetet e pasigurt - e zënë midis bazave të dobëta të pronave, konsumatorëve të kujdesshëm dhe një mjedisi të pasigurt gjeopolitik./ Euronews.