Brenda planit "Tornado" – Si Izraeli shkatërroi udhëheqjen ushtarake të Iranit për disa minuta
Nga Gal Ganot, Elisha Ben Kimon Përditësimi i fundit 7 Korrik 2025, 19:57
Ministri i Mbrojtjes i Izraelit, Israel Katz, deklaroi të hënën se një fushatë e fundit sulmesh ajrore në Iran i ka shkaktuar një goditje të rëndë programit bërthamor të këtij vendi, duke shënuar një ndryshim të madh në strategjinë rajonale të Izraelit.
Ai gjithashtu paraqiti planet për Gazën pas luftës, hodhi poshtë thirrjet për përshkallëzim kundër Hezbollahut dhe përsëriti synimin e Izraelit për të çmontuar Hamasin duke ruajtur kontrollin e sigurisë në këtë territor.
Duke folur në një konferencë të veçantë shtypi së bashku me Shefin e Shtabit të IDF-së, gjeneralin Eyal Zamir, Katz zbuloi detaje të papublikuara më parë mbi Operacionin ‘Ngritja e Luanit’, sulmin ushtarak izraelit të kryer më 12 qershor, që kishte në shënjestër zyrtarë të lartë iranianë dhe infrastrukturën bërthamore në dhe rreth Teheranit.
“Kjo operacion e ndërpreu ndjeshëm zhvillimin e armëve bërthamore të Iranit,” tha Katz. “Ne zgjodhëm të godasim të parët, përpara se qindra raketa të mund të lëshoheshin ndaj nesh.”
Plan i koordinuar me konsultime me SHBA-të
Operacioni pasoi muaj të tërë planifikimi të fshehtë që përfshinte disa degë të sistemit të sigurisë izraelite. Katz tha se sulmi hapës, i quajtur Operacioni ‘Dasma e Kuqe’, u miratua pas një serie diskutimesh të nivelit të lartë që nisën në fund të vitit 2023.
Një plan fillestar që përqendrohej në objektin e pasurimit Fordow u konsiderua shumë i kufizuar. Izraeli zhvilloi më pas një strategji më të gjerë, që varej nga arritja e asaj që Katz e quajti një “aftësi qëndrimi në vend” për forcat ajrore, dmth, aftësinë për të kryer në mënyrë të pavarur sulme në distancë të gjatë thellë në Iran.
“Pa këtë, nuk do të kishte pasur operacion në Iran,” tha Katz. Forca Ajrore izraelite gjithashtu kreu Operacionin ‘Narnia’, që përfshinte goditjen e shkencëtarëve iranianë dhe përgatitjen për të çrregulluar sistemet komanduese dhe kontrolluese të Teheranit për të penguar një kundërsulm të menjëhershëm.
Në maj, kabineti miratoi Operacionin ‘Tornado’, një sulm preciz brenda Teheranit që kishte në shënjestër zyrtarë të lartë të sigurisë dhe asete bërthamore. IDF-ja arriti gatishmëri të plotë më 9 qershor.
Sipas vlerësimeve izraelite, sulmi hapës parandaloi një sulm të gjerë iranian që ishte tashmë në faza të avancuara të planifikimit.
Midis zyrtarëve iranianë të vrarë ishte edhe Amir Ali Hajizadeh, komandant i forcës ajrore të Gardës Revolucionare Islamike.
Irani i pambrojtur ndaj sulmeve ajrore
Katz tha se disa zyrtarë iranianë e kishin dyshuar një operacion izraelit por kishin dështuar të merrnin masa efektive.
“Ata nuk ishin të përgatitur,” tha ai.
Avionët izraelitë raportohet se ndryshuan disa objektiva në kohë reale, bazuar në të dhëna të përditësuara të inteligjencës.
Katz theksoi se kapacitetet e kufizuara të mbrojtjes ajrore të Iranit mbeten një dobësi.
“Ata janë të ekspozuar dhe ata e dinë këtë,” tha ai. “Ne demonstruam kapacitete të jashtëzakonshme. Duhet t’i ruajmë ato arritje.”
Ndërsa IDF e konsideron operacionin një sukses, zyrtarët izraelitë paralajmëruan se Irani mund të arrijë të rikuperojë pjesë të programit të tij bërthamor.
Katz tha se epërsia ajrore izraelite mbi territorin iranian tani shërben si një pengesë kritike afatgjatë.
Planet për Gazën: Zona humanitare dhe zhvendosja e civilëve
Katz gjithashtu foli për luftën në Gaza, ku ai tha se ushtria izraelite kontrollon rreth 70% të territorit dhe ka ndërmend të qëndrojë atje deri në kthimin e të gjithë pengjeve të marra nga Hamasi.
Ai propozoi krijimin e një zone civile në jug të korridorit Morag për të strehuar popullsinë lokale, duke i ndarë ata nga Hamasi.
Zona do të menaxhohej nga një trup ndërkombëtar, ndërsa Izraeli do të ruante kontrollin ushtarak të korridorit.
Katz rikonfirmoi synimin e Izraelit për të nxitur emigrimin vullnetar nga Gaza dhe tha se kryeministri Benjamin Netanyahu po punon për të identifikuar vende që do të pranonin migrantë palestinezë.
Lidhur me ndihmën humanitare, Katz mohoi raportet se Ministri i Financave Bezalel Smotrich i kundërshtoi ndihmat në mënyrë absolute.
Ai tha se Smotrich kundërshtoi vetëm përfshirjen e Hamasit në shpërndarjen e ndihmave. Katz tha se qeveria planifikon të krijojë katër pika të reja shpërndarjeje ndihmash, përveç katër që po funksionojnë aktualisht.
Ai shtoi se IDF është përgjegjëse vetëm për sigurimin e zonave të ndihmës, jo për shpërndarjen e saj.
Hezbollah, Siria dhe fronte të tjera
Katz tha se Izraeli nuk kërkon një konflikt më të gjerë me Hezbollahun në Liban, por synon të zbatojë marrëveshjet ekzistuese të sigurisë.
Në Siri, ai tha se prania e vazhdueshme e forcave izraelite mbetet e nevojshme.
Ai shtoi se IDF-ja kishte parandaluar një sulm të planifikuar nga një celulë e lidhur me Iranin në Siri vetëm një ditë më parë.
Duke iu referuar Jemenit, Katz tha se Izraeli nuk do të tolerojë një luftë konsumimi me rebelët Houthi, të cilët u goditën përsëri nga avionët izraelitë gjatë natës.
Ai hodhi poshtë sugjerimet se Izraeli po ushtron presion mbi Shtetet e Bashkuara për mbështetje ushtarake në atë arenë.
“Ne nuk do ta lidhim SHBA-në me Houthit,” tha ai, duke theksuar se shumica e dëmeve të shkaktuara rebelëve kanë qenë kryesisht ekonomike.
