Përplasja e Zelenskyt në Shtëpinë e Bardhë: Një Fitore për Putinin, një Humbje për Ukrainën
Nga Medlir Mema Përditësimi i fundit 3 Mars 2025, 16:48
Përplasja e ashpër diplomatike javën e kaluar në Shtëpinë e Bardhë midis Presidentit të Ukrainës, Volodymyr Zelensky, dhe Presidentit të SHBA-së, Donald Trump, mund të kishte vetëm një fitues: Vladimir Putinin e Rusisë. Ky incident, i karakterizuar nga mosmarrëveshje të ashpra mbi qasjen e duhur ndaj Rusisë, nxori në pah thellimin e ndarjeve midis Kievit dhe Uashingtonit. Presidenti Trump shpeshherë ka dëshmuar aftësinë për të kapërcyer polemikat pa pasoja të mëdha imazhin e tij; por, episodi do të ketë një ndikim të madh mbi reputacionin dhe besueshmëria e Shteteve të Bashkuara, dhe mund të përshpejtojë erozionin e rendit liberal botëror dhe stabilitetit ndërkombëtar.
Humbësi kryesor në këtë episod është padyshim Presidenti Zelensky. Duke qenë figura më e njohur e rezistencës ukrainase kundër agresionit rus, sjellja e gabuar diplomatike e Zelenskyt dhe përplasja publike me Presidentin Trump dhe nënpresidentin JD Vance—atje ku heshtja apo një përgjigje më e matur do të kishte qenë më e përshtatshme—vetëm sa ka thelluar krizën. Këto mosmarrëveshje, të cilat do të ishte më mirë të diskutoheshin prapa dyerve të mbyllura, tani janë kthyer në një moment përcaktues për lidershipin e tij, duke ngritur pikëpyetje mbi aftësinë e tij për të manovruar në një realitet gjeopolitik gjithnjë e më armiqësor.
Pozicioni i Zelenskyt tani është më i rrezikuar se kurrë. Ky incident ka të ngjarë të përshpejtojë thirrjet për dorëheqjen e tij, nëse jo menjëherë, atëherë në javët e ardhshme, ndërsa negociatat bëhen më të tensionuara dhe presioni për lëshime rritet. Shumë do ta shohin përplasjen publike me presidentin amerikan si një pikë kthese në të ardhmen e tij politike, një moment që mund të ketë pasoja të konsiderueshme për aftësinë e Ukrainës për të ruajtur mbështetjen perëndimore.
Ndërkohë, kryeqytetet evropiane kanë ndërhyrë për të ofruar mbështetje për Zelenskyn dhe ndihmë të domosdoshme për Ukrainën. Premtimet për ndihmë financiare dhe pajisje mbrojtëse janë të mirëpritura, por mbeten të pamjaftueshme. Pa mbështetjen jetike ushtarake të SHBA-së—jo vetëm për të mbrojtur territorin ukrainas nga përparimet e përditshme të Rusisë, por edhe për të rimarrë terren të humbur—pozicioni negociues i Ukrainës do të dobësohet ndjeshëm.
Reagimi i Zelenskyt në Shtëpinë e Bardhë nxjerr në pah paaftësinë e tij për të kuptuar—ose ndoshta për të pranuar—se Ukraina, megjithëse e rëndësishme, është vetëm një pjesë e një loje më të gjerë gjeopolitike. Presidenti Trump duket i vendosur të ndjekë një marrëveshje historike SHBA-Rusi, e cila mund të riformatojë arkitekturën e sigurisë pas Luftës së Dytë Botërore. Nëse realizohet, ky riorientim jo vetëm që do të rishkruante marrëdhëniet midis Uashingtonit dhe Moskës, por gjithashtu do të ndikonte ndjeshëm në sigurinë e Evropës.
Bisedimet e fundit SHBA-Rusi në Riad—takimi i parë zyrtar që nga viti 2022—shënojnë fillimin e një procesi diplomatik kompleks. Ndërsa zyrtarisht synojnë të zgjidhin luftën Rusi-Ukrainë, këto diskutime gjithashtu përfshijnë një agjendë më të gjerë, duke përfshirë emërimin e ambasadorëve të rinj, lehtësimin e mundshëm të sanksioneve dhe rivendosjen e marrëdhënieve ekonomike SHBA-Rusi. Për Uashingtonin, aspekti më i rëndësishëm është përpjekja për ta tërhequr Rusinë nga aleanca e saj me Kinën, një marrëdhënie që ka shqetësuar politikëbërësit amerikanë që nga shpallja e ‘miqësisë pa kufij’ në shkurt 2022.
Presidentët e njëpasnjëshëm amerikanë e kanë parë ngritjen e Kinës si kërcënimin kryesor të sigurisë kombëtare në shekullin e 21-të, dhe Trump nuk bën përjashtim. Duke pasur parasysh marrëdhëniet e hershme shpesh të tensionuara midis Rusisë dhe Kinës, përpjekja e tij për të shfrytëzuar këto tensione nuk është pa meritë. Pyetja kyçe, megjithatë, mbetet: Me çfarë kostoje? Angazhimi me Rusinë—një ndërmjetës historikisht i pabesueshëm dhe një regjim shumë larg vlerave demokratike të promovuara prej kohësh nga SHBA—përbën rreziqe të mëdha.
Pikërisht për këtë arsye ngjarjet e javës së kaluar kanë shqetësuar liderët evropianë dhe Zelenskyn. Sekretari i Shtetit Marco Rubio është përpjekur të sigurojë aleatët e SHBA-së, duke theksuar se bisedimet me Rusinë mbeten në fazat e tyre fillestare dhe se Uashingtoni nuk po imponon asnjë marrëveshje mbi Ukrainën apo Evropën. Ai gjithashtu ka përsëritur se lehtësimi i sanksioneve ndaj Moskës do të shqyrtohet vetëm nëse ndodh një ndryshim i dukshëm në sjelljen e Rusisë.
Megjithatë, garancitë e Sekretarit Rubio mund të mos jenë të mjaftueshme për të qetësuar evropianët, duke marrë parasysh natyrën e paparashikueshme të shefit të tij. Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Jens Stoltenberg, me të drejtë ka bërë thirrje për veprime konkrete: shtetet anëtare të NATO-s duhet të rrisin ndjeshëm shpenzimet për mbrojtjen për të forcuar parandalimin dhe për të rritur kapacitetin e prodhimit ushtarak.
Anëtarët evropian të NATO-s tashmë kuptojnë se ata do të mbajnë një barrë të konsiderueshme për mbrojtjen e Ukrainës, që përfshin sigurimin e një mbështetjeje të konsiderueshme financiare dhe ushtarake. Në të njëjtën kohë, përpjekjet për të rindërtuar një industri të fortë mbrojtjeje transatlantike duhet të jenë në rritje. Këshilli NATO-Ukrainë duhet të vazhdojë të nënvizojë rëndësinë e mbështetjes së qëndrueshme ushtarake për të garantuar qëndrueshmërinë dhe aftësinë afatgjatë të vetëmbrojtjes së Ukrainës.
Ndërkohë, ngjarjet e javës së kaluar shërbejnë për t’i rikujtuar kombeve të vogla nga Baltiku në Ballkan se realiteti i politikës ndërkombëtare mbetet i ashpër: fjalimet frymëzuese dhe qëndrimet heroike mund të të çojnë vetëm deri diku. Pavarësisht qëndresës së palëkundur të Zelenskyt dhe sakrificave të mëdha të popullit ukrainas, fuqia ushtarake mbetet valuta kryesore në marrëdhëniet ndërkombëtare. Rendi botëror pas vitit 1945 kërkoi të tejkalonte logjikën e realpolitikës, duke ndaluar luftërat agresive dhe duke promovuar normat ndërkombëtare. Sot, ai vizion duket më i brishtë se kurrë.
