Oqeani mund të kujtojë për 20 vjet

Nga OraNews Përditësimi i fundit 7 Dhjetor 2024, 14:18

Kujtesa mund të jetë e paqëndrueshme. E kaluara mund të rikujtohet me ngjyra rozë, dhe shumë nga kujtimet tona zbehen me kalimin e moshës, ka një arsye pse dëshmia e dëshmitarëve okularë konsiderohet një nga format më të pasigurta të provave në një proces gjyqësor. Megjithatë, oqeani nuk ka të njëjtat dobësi kur bëhet fjalë për kujtesën. Edhe pse kjo nuk nënkupton një lloj mendjeje kolektive neurologjike oqeanike, kjo lloj kujtese i referohet aftësisë së oqeaneve për të ruajtur disa kushte ekologjike. Shkencëtarët e klimës janë të etur për të kuptuar "forcën" e kësaj kujtese, pasi një përfaqësim i pasaktë mund të prishë modelet aktuale dhe parashikimet për të ardhmen ndërsa bota ngrohet. 

Megjithatë, përcaktimi i kujtesës së oqeanit nuk është i lehtë, pasi ndryshimet e vazhdueshme në forcimin atmosferik, se si ndryshimet në atmosferë ndikojnë në modelet e tokës dhe detit, maskojnë efektet më afatgjata të qarkullimit oqeanik. Për të sqaruar këtë keqkuptim oqeanik, shkencëtarët nga Universiteti i Liverpool-it u përpoqën të përgjigjeshin në një pyetje të thjeshtë: "Sa kohë kujton oqeani?" Rezultatet, të publikuara më herët këtë vit në revistën Geophysical Research Letters, tregojnë se kujtesa e Atlantikut të Veriut zgjat diku midis një dhe dy dekadave, shumë më gjatë sesa vlerësimet aktuale prej vetëm disa vitesh. 

"Studimi trajton një pyetje thelbësore për atë që në të vërtetë është kujtesa e oqeanit," tha Hemant Khatri nga Universiteti i Liverpool-it, një nga autorët kryesorë të studimit, në një deklaratë për shtyp. "Korniza e re e kujtesës oqeanike zbulon mekanizmat fizikë përgjegjës për kujtesën shumëvjeçare të oqeanit dhe hap rrugën për metoda të reja për vlerësimin e modeleve klimatike." 

Studimi u përqendrua në mënyrën se si oshilacioni i Atlantikut të Veriut ndikon në temperaturat e Atlantikut të Veriut nënpolar. Kjo "kornizë e re e kujtesës oqeanike" mori në konsideratë efektet afatshkurtra lokale që përfshijnë flukset e nxehtësisë ajër-det, si dhe ndikimet afatgjata të krijuara nga qarkullimi oqeanik. Efektet afatgjata përfshijnë qarkullimet rrotulluese, sistemet më të mëdha të rrymave rrotulluese oqeanike, dhe qarkullimin meridional, si Qarkullimi Meridional i Atlantikut (AMOC), që sjell ujë të ngrohtë drejt veriut dhe ujë të ftohtë drejt jugut (dhe ka filluar të ngadalësohet që nga vitet '90). Rezultatet e modeleve të ndryshme të ekipit treguan se anomalitë e temperaturës në oqean qëndronin për 10 deri në 20 vite para se të zhdukeshin plotësisht, megjithëse ekipi vërejti se ndryshueshmëri mund të ndodhë nga rajoni në rajon për shkak të dallimeve në qarkullimin bazë dhe madhësinë e pellgut oqeanik. 

"Kujtesa e oqeanit në Atlantikun e Veriut nënpolar vlerësohet të jetë afërsisht 18 vjet bazuar në vëzhgime, ndërsa modelet klimatike sugjerojnë një interval prej 8–12 vitesh," shkruan autorët. "Mospërputhja e konsiderueshme midis kujtesës së oqeanit në vëzhgime dhe modeleve klimatike sugjeron se modelet klimatike mund të jenë shumë shpërndarëse në lidhje me kujtesën e oqeanit… duke nënvlerësuar ndoshta ndryshueshmërinë klimatike shumëdekadëshe." 

Ky nënvlerësim i kujtesës së natyrës vetëm sa nxjerr në pah nevojën ekzistenciale për të ulur emetimet. Forumi Ekonomik Botëror raportoi në vitin 2022 se edhe nëse bota do të ndalonte papritur emetimet gjatë natës, do të kishte ende një ndryshim prej 42 për qind në temperatura, duke tejkaluar kufijtë e sigurt. Për shkak të kësaj kujtese, është thelbësore që njerëzit ta ndalin këtë traumë të vetëshkaktuar nga gazrat serrë sa më shpejt të jetë e mundur, në mënyrë që të fillojë shërimi, dhe harrimi. / Mirage News - Syri.net