"Një burg i hapur" - Flasin refugjatët e dërguar në Ruandë nga Britania e Madhe

Një grup migrantësh u transferuan në Ruandë nga një territor i largët i Mbretërisë së Bashkuar nga qeveria britanike mbi një vit më parë. Ata thonë se ndihen të izoluar dhe të pasigurt - me njërin prej tyre që e përshkruan vendin afrikan si një "burg të hapur".

Me partitë politike të përçara rreth planit të diskutueshëm të qeverisë për të dërguar azilkërkuesit nga Britania e Madhe në Ruanda, BBC ka shkuar në shtetin afrikan për të folur me katër prej emigrantëve që ndodhen tashmë atje - megjithëse nën një marrëveshje të veçantë - për përvojën e tyre në vend.

Grupi i vogël mbërriti nga Diego Garcia, një ishull në Oqeanin Indian. Ata thonë se nevojat e tyre komplekse mjekësore, në disa raste si rezultat i përdhunimeve dhe torturave të kaluara, nuk po plotësohen në Ruandë.

Secili prej tyre merr ekuivalentin e 50 dollarëve (39 paundë) në javë për ushqim dhe gjëra të tjera thelbësore, por sipas kushteve të qëndrimit të tyre - të rëna dakord nga qeveritë e Mbretërisë së Bashkuar dhe Ruandës - ata nuk lejohen të punojnë.

Të katër thonë se janë përballur me ngacmime dhe avancime të padëshiruara seksuale në rrugë. Ata thonë se janë, në fakt, "të vetë-burgosur" - shumë të frikësuar për të dalë - ndërsa presin që Britania e Madhe të gjejë një vend të përhershëm për ta për të jetuar.

Grupi - të gjithë tamilë të Sri Lankës - u transferuan në Ruandë për kujdes urgjent mjekësor pas përpjekjeve për vetëvrasje. Ata tani janë jashtë spitalit ushtarak dhe jetojnë në dy banesa në periferi të kryeqytetit, Kigali, të paguara nga autoritetet britanike.

Statusi i tyre ligjor në Ruandë nuk është i njëjtë me atë që do të ishte për azilkërkuesit që fluturojnë atje nga Mbretëria e Bashkuar - por një avokat që përfaqëson dy nga katër prej tyre thotë se "përvojat e tyre negative ngrenë shqetësime serioze" në lidhje me aftësinë e Ruandës për të ofruar një strehë të sigurt për " refugjatë shumë të cenueshëm”.

Një zyrtare e lartë e Ruandës i tha BBC-së se kishte "besim të plotë" në sistemin mjekësor të vendit të saj dhe shqetësimet e emigrantëve për sigurinë personale nuk ndaheshin nga të tjerët. "Ne kemi një popullsi të huaj të lulëzuar këtu," shtoi ajo.

Për të mbrojtur identitetin e tyre, emrat e emigrantëve janë ndryshuar

Asnjë nga katër migrantët nuk u përpoq të hynte në Mbretërinë e Bashkuar - në vend të kësaj ata paraqitën kërkesa për azil në Diego Garcia, i cili përdoret si një bazë e fshehtë ushtarake Mbretëri e Bashkuar-SHBA.

Ata ishin mes dhjetëra njerëzve që mbërritën në ishull në tetor 2021 - raportuar më parë nga BBC. Ata thanë se kishin ikur nga persekutimi dhe ishin përpjekur të lundronin me anije drejt Kanadasë për të kërkuar azil.

Të katër ata që takuam në Ruandë thanë se kishin qenë viktima të torturës dhe dhunës seksuale në vendet e tyre - disa për shkak të lidhjeve të mëparshme me rebelët e Tigrave Tamil, të cilët u mundën në luftën civile të Sri Lankës 15 vjet më parë.]

Në një rrugë të qetë, në një apartament me dy dhoma gjumi, Azhagu thotë se është diagnostikuar me çrregullim të rëndë stresi post-traumatik dhe pasiguria për të ardhmen e tij dhe izolimi po i bëjnë gjërat edhe më keq.

“Nuk po marrim trajtimin e duhur mjekësor. Kemi probleme me shëndetin mendor”, thotë 23-vjeçari. "Sa herë që shkojmë dhe u tregojmë mjekëve për problemet tona, ata nuk mund të na ndihmojnë."

Stafi mjekësor i Ruandës i ka bërtitur, pretendon ai, dhe në një rast, pasi vetëdëmtoi, ai thotë se ishte kërcënuar me arrestim dhe i thanë të kthehej në Diego Garcia.

Mayur, 26 vjeç, i cili ndan apartamentin, thotë se ka hequr dorë nga këshillimi. Ai thotë se nuk merr ilaçet e duhura dhe nuk mund të bëjë "një bisedë të mirë". “Kjo është arsyeja pse nuk dua të shkoj në spital,” shton ai.

Avokati Tom Short, nga firma në Mbretërinë e Bashkuar Leigh Day, thotë se një vlerësim i pavarur i ekspertëve zbuloi se "secili nga klientët tanë ka nevoja komplekse mjekësore të cilat nuk plotësohen në Ruandë".

BBC iu afrua spitalit ushtarak ku të gjithë tamilët po trajtoheshin, por ne u referuam te qeveria e Ruandës.

Zyrtarja më e lartë e Ruandës, i ngarkuar me marrëveshjen për transferimin e azilkërkuesve nga Britania e Madhe, Doris Uwicyeza Picard, mbrojti sistemin mjekësor të vendit të saj - duke shtuar se emigrantët po trajtoheshin "me më të mirën e aftësive tona".

Tre prej emigrantëve - dy të rinj dhe një grua, Lakshani - iu janë miratuar kërkesat  për mbrojtje ndërkombëtare nga administrata britanike e Territorit të Oqeanit Indian (Biot), e cila drejton Diego Garcia.

Kjo do të thotë se grupi nuk mund të kthehet në Sri Lanka, por Britania e Madhe ka thënë se nuk do t'i pranojë ata. Qeveria Konservatore i tha BBC-së vitin e kaluar se Biot "nuk mund të jetë një derë e pasme për në Mbretërinë e Bashkuar".

Në fakt Territorit të Oqeanit Indian - Biot bie nën sovranitetin britanik, po territori përshkruhet si "kushtetuesisht i dallueshëm".

Grupi në Ruandë na tregoi dokumente ligjore, mesazhe WhatsApp, email dhe letra që ata i kishin shkruar gjatë vitit të kaluar zyrtarëve britanikë, përfshirë kryeministrin Rishi Sunak, duke kërkuar që të zhvendoseshin.

“Nuk e di edhe sa vite të tjera do të na duhet të jetojmë si të burgosur pa shtetësi të qeverisë britanike, pa liri”, thuhej në një mesazh.

Të katërt na thanë gjithashtu se ngacmimet i kishin frikësuar që të dilnin nga shtëpitë e tyre.

Kombet e Bashkuara dhe avokatët që përfaqësojnë grupin thonë se kjo, në fakt, u jep atyre statusin e refugjatit. I katërti në grup - babai i Lakshanit, Khartik - është lejuar të shoqërojë vajzën e tij.

“Ne nuk dalim jashtë. Ne jemi gjithmonë të frikësuar”, thotë Lakshani