XHEVAHIRË “ME HUA”/ Mbretëria e Bashkuar i jep Ganës xhevahirët e vjedhura nga oborri i mbretit Asante
Nga Katerina Hysenllari Përditësimi i fundit 25 Janar 2024, 14:15
Kujt i përkasin xhevahirët e Ganës, që Mbretëria e Bashkuar i vodhi gjatë sulmit britanik në kryeqytetin Asante gjatë shekullit të 19-të? Dy vendet kanë lidhur një kontratë huaje mes njeri tjetrit.
Mbretëria e Bashkuar po i kthen përkohësisht Ganës disa nga "xhevahiret e kurorës", 150 vjet pasi i grabiti ato nga oborri i mbretit Asante. Muzeu Victoria & Albert po jep 17 pjesë dhe 15 nga Muzeu Britanik.
Kryenegociatori i Ganës tha se shpresonte për një bashkëpunim të ri kulturor pas shumë brezash zemërimi.
Disa muze kombëtarë në Mbretërinë e Bashkuar - duke përfshirë V&A dhe Muzeun Britanik - janë të ndaluar me ligj që të japin përgjithmonë artikujt e kontestuar në koleksionet e tyre dhe marrëveshjet si kjo shihen si një mënyrë për të lejuar që objektet të kthehen në vendet e tyre të origjinës.
Artikujt që do të huazohen, shumica e të cilave u morën gjatë luftërave të shekullit të 19-të midis britanikëve dhe Asante-ve, përfshijnë një shpatë shtetërore dhe distinktivë ari të veshur nga zyrtarët pranë mbretit.
Kur muzetë mbajnë "objekte me origjinë nga lufta dhe plaçkitje, drejtori i V&A thotë se kanë një përgjegjësi ndaj vendeve të origjinës për të menduar se si mund t'i ndajnë ato në mënyrën më të drejtë.
Hunt këmbëngul se partneriteti "nuk është kthim nga dera e pasme" - që do të thotë se nuk është një mënyrë për të kthyer pronësinë e përhershme në Gana.
Artikujt do të ekspozohen në Muzeun e Pallatit Manhyia në Kumasi, kryeqyteti i rajonit Asante, për të festuar jubileun e argjendtë të Asantehene.
Ato kanë një rëndësi për Ganën të krahasueshme me Bronzet e Beninit - mijëra skulptura dhe pllaka të grabitura nga Britania nga pallati i Mbretërisë së Beninit, në Nigerinë jugore të ditëve moderne.
Nigeria ka bërë thirrje për kthimin e tyre për vite me radhë.
