“Shkëputja e vetëdijshme”: Gjenerata Z po refuzon pozicionet drejtuese!

Nga OraNews Përditësimi i fundit 2 Qershor 2026, 14:34

Për dekada me radhë, ngjitja në hierarkinë e kompanisë dhe marrja e një posti drejtues është konsideruar si kulmi i suksesit profesional. Por për shumë të rinj të Gjeneratës Z, kjo ide nuk është më aq tërheqëse sa dikur.

Një fenomen i njohur si “shkëputje e vetëdijshme” po fiton terren mes punonjësve të rinj, të cilët po zgjedhin qëllimisht të mos ndjekin pozicione menaxheriale. Arsyeja nuk lidhet me mungesën e ambicies, por me dëshirën për të ruajtur autonominë, ekuilibrin mes jetës personale dhe punës, si dhe mirëqenien mendore.

Ndryshe nga brezat e mëparshëm, të rinjtë po e shohin rolin e menaxherit si një pozicion që sjell më shumë stres sesa përfitime. Përgjegjësitë e shumta, presioni për rezultate, menaxhimi i konflikteve dhe vendimet e vështira, si largimet nga puna, janë vetëm disa nga arsyet pse shumë prej tyre preferojnë të qëndrojnë ekspertë në fushën e tyre sesa të drejtojnë ekipe.

Një tjetër ndryshim i dukshëm është mënyra si e përkufizojnë suksesin. Në vend që të synojnë një titull më të lartë në kompani, shumë të rinj fokusohen te rritja e të ardhurave dhe zhvillimi i aftësive profesionale. Për ta, një pagë më e mirë vlen më shumë sesa një zyrë më e madhe apo një pozicion më i lartë në hierarki.

Ndërkohë, edhe vetë kompanitë po eksperimentojnë me modele të reja organizimi. Disa organizata kanë filluar të heqin dorë nga strukturat tradicionale hierarkike dhe të funksionojnë pa menaxherë klasikë.

Një nga konceptet që po fiton popullaritet është modeli “Teal”, i zhvilluar nga autori Frederic Laloux. Në këtë sistem, vendimet merren kolektivisht dhe përgjegjësitë ndahen mes anëtarëve të ekipit, pa pasur një drejtues të vetëm që kontrollon procesin.

Kelsey Bishop, themeluese e organizatës Candor, e cila funksionon sipas këtij modeli, thotë se në kompaninë e saj nuk ka menaxherë dhe punonjësit organizojnë vetë punën, takimet dhe prioritetet e tyre. Sipas saj, kjo u jep njerëzve më shumë liri dhe përgjegjësi personale.

Modele të ngjashme janë adoptuar nga mbi 150 kompani në mbarë botën. Mes tyre përmenden marka e njohur e veshjeve për aktivitete në natyrë Patagonia, si edhe Zappos, të cilat kanë eksperimentuar me sisteme ku vendimmarrja ndahet mes ekipeve dhe jo vetëm te drejtuesit.

Ndërsa tregu i punës vazhdon të ndryshojë, duket se për Gjeneratën Z suksesi nuk matet domosdoshmërisht me numrin e njerëzve që drejton, por me lirinë, fleksibilitetin dhe cilësinë e jetës që arrin të ndërtojë.