Nga një dhomë në Harvard te miliardat/ Historia e Mark Zuckerberg
Nga OraNews Përditësimi i fundit 5 Shkurt 2026, 11:06
Mes studentëve të Harvardit që lëviznin të mbështjellë me pallto të trasha, një figurë binte gjithmonë në sy. Një i ri me pantallona të shkurtra, çorape të bardha dhe shapka, që ecte i qetë mbi dëborë. Për shumëkënd ishte thjesht një pamje e pazakontë; për të tjerët, ishte Mark Zuckerberg.
I mbyllur në botën e tij, i apasionuar pas teknologjisë që në fëmijëri dhe i fiksuar pas kompjuterëve, Zuckerberg kalonte orë të tëra përpara ekranit. Pikërisht në një dhomë të vogël konvikti, mes netëve pa gjumë dhe kodimit të pandërprerë, ai po ndërtonte bazat e një ideje që do të ndryshonte botën. Pas një bisede të zakonshme me një mik, ai u kthye në dhomën e tij dhe përfundoi versionin final të platformës që kishte kohë që po e zhvillonte. Kur Eduardo Saverin hyri në dhomë, Zuckerberg i tha shkurt: “Tani është gati.” Më 4 shkurt 2004, “The Facebook” u ngarkua online, duke shënuar fillimin e një epoke të re në komunikimin njerëzor.
Vetëm pak vite më vonë, kompania tërhoqi vëmendjen e gjigantëve të teknologjisë. Në vitin 2006, Yahoo ofroi 1 miliard dollarë për ta blerë, por Zuckerberg refuzoi, i bindur se platforma kishte një potencial shumë më të madh. Historia tregoi se vendimi i tij ishte i duhuri.
Në fillesat e Facebook, krahas Zuckerberg, ishin edhe Dustin Moskovitz, Chris Hughes dhe Eduardo Saverin, i cili siguroi financimin fillestar. Një moment kyç ishte njohja me Sean Parker, bashkëthemeluesin e Napster, i cili i bindi të zhvendoseshin në Palo Alto dhe sugjeroi që emri të shkurtohej në “Facebook”. Investimet nisën të vërshonin, përfshirë 500 mijë dollarë nga Peter Thiel i PayPal. Brenda një kohe rekord, platforma arriti një milion përdorues aktivë, ndërsa në vitin 2007 Microsoft bleu 1.6% të aksioneve për 240 milionë dollarë.
Por rritja e shpejtë solli edhe përplasje. Eduardo Saverin u largua nga kompania pas mosmarrëveshjeve të ashpra ligjore me Zuckerberg, të cilat u mbyllën në vitin 2009 me një marrëveshje konfidenciale. Ai mbeti zyrtarisht bashkëthemelues, por shuma e përfituar nuk u bë publike. Paralelisht, Facebook u përball me padinë e vëllezërve Winklevoss, të cilët e akuzuan Zuckerberg për përvetësim të idesë së ConnectU. Çështja u mbyll me një dëmshpërblim prej 65 milionë dollarësh.
Ndërkohë, rrjeti social po shndërrohej në një fenomen global. Në vitin 2011, Facebook luajti një rol të rëndësishëm në përhapjen e mesazheve të Pranverës Arabe. Një vit më pas, kompania bleu Instagram për 1 miliard dollarë dhe doli në bursë, duke siguruar 16 miliardë dollarë. Po atë vit, Zuckerberg u martua me Priscilla Chan. Rritja vazhdoi me ritme marramendëse: mbi një miliard përdorues aktivë, më pas dy miliardë, dhe në vitin 2014 blerja e WhatsApp për 22 miliardë dollarë.
Megjithatë, suksesi u errësua nga skandali i Cambridge Analytica. U zbulua se të dhënat e rreth 87 milionë përdoruesve ishin shfrytëzuar pa leje për qëllime politike, përfshirë fushatën presidenciale amerikane të vitit 2016. Zuckerberg u thirr të dëshmonte dhe Facebook u përball me kritika të ashpra globale për shkelje të privatësisë dhe menaxhimin e të dhënave.
Pavarësisht polemikave, kompania vazhdoi të operojë në përmasa gjigante, me qendra të mëdha të të dhënave në mbarë botën, përfshirë edhe kompleksin e njohur në Suedi, pranë Rrethit Arktik, ku miliona serverë përpunojnë çdo sekondë përmbajtjen e miliarda përdoruesve.
Nga një dhomë e vogël konvikti në Harvard, Facebook u kthye në një forcë që ka ndikuar thellë në mënyrën se si njerëzit komunikojnë, informohen dhe ndërveprojnë, duke lënë pas një histori suksesi të jashtëzakonshëm, por edhe debate, dilema dhe pasoja që vazhdojnë edhe sot.
