Pas një rruge të vështirë drejt monedhës së re/ Bullgaria i bashkohet euros
Nga OraNews Përditësimi i fundit 1 Janar 2026, 11:18
Bullgaria, vendi më i varfër në Bashkimin Evropian, është bërë anëtari i 21-të i eurozonës, duke tejkaluar kandidatë më të dukshëm dhe më të begatë si Polonia, Republika Çeke dhe Hungaria. Për bullgarët kryesisht urbanë, të rinj dhe sipërmarrës, ky është një hap optimist dhe potencialisht fitimprurës, hapi i fundit në një lojë që e ka sjellë Bullgarinë në rrjedhën kryesore evropiane nga anëtarësimi në NATO dhe BE, te bashkimi me zonën Shengen dhe tani me euron.
Për pjesët më të vjetra, rurale dhe më konservatore të popullsisë, zëvendësimi i levit bullgar me euron provokon frikë dhe pakënaqësi. Levi, që do të thotë luan, ka qenë monedha bullgare që nga viti 1881, por është i lidhur me monedha të tjera evropiane që nga viti 1997, së pari me markën gjermane, pastaj me euron.
Sondazhet e opinionit e vendosin popullsinë prej 6.5 milionë banorësh të Bullgarisë pak a shumë të ndarë në mënyrë të barabartë mbi monedhën e re, dhe trazirat politike nuk po e bëjnë tranzicionin të lehtë. Qeveria e koalicionit e kryeministrit Rosen Zhelyazkov humbi një votëbesim më 11 dhjetor, pas protestave masive kundër buxhetit të vitit 2026. Bullgaria ka mbajtur shtatë zgjedhje në katër vitet e fundit - një e tetë duket e mundshme në fillim të vitit të ardhshëm.
"Nuk e dua euron dhe nuk më pëlqen mënyra se si na është imponuar. Nëse do të kishte një referendum, mendoj se 70% e njerëzve do të votonin kundër tij," i tha BBC-së Todori, 50 vjeç, pronar i një biznesi të vogël në qytetin qendror të Gabrovos, rrëzë maleve të Ballkanit.
Një referendum mbi adoptimin e euros u propozua nga Presidenti Rumen Radev, por u refuzua nga qeveria në largim. Biznesi i Todorit, që prodhonte plastikë me ngjyra për tregun vendas, pati një vit të keq për shkak të inflacionit të lartë dhe një rënie të shitjeve të nxitur, sipas tij, nga frika nga euro.
Ognian Enev, 60 vjeç, pronar i një çajtoreje në qendër të Sofjes, ishte më entuziast.
"Në përgjithësi, është një gjë e mirë. Është thjesht një ndryshim teknik. Nuk më shqetëson", i tha ai BBC-së.
Sidoqoftë, theksoi ai, njerëzit që kishin blerë apartamente ose makina deri më tani janë mësuar me çmimet e shënuara në euro. 1.2 milionë bullgarë që jetojnë jashtë vendit gjithashtu kanë dërguar para në shtëpi prej vitesh në euro. Ashtu si shumë dyqanxhinj, Ognian e ka gati monedhën e re, në monedha dhe kartëmonedha me prerje të vogël, për tranzicionin.
Gjatë gjithë janarit, mund të paguani si në lev ashtu edhe në euro, por kusurin duhet ta bëni në euro. Nga 1 shkurti, nuk do të lejohet më pagesa në lev. Ai shpreson që bashkimi me monedhën e përbashkët do të jetë i mirë për tregtinë - shumë nga çajrat e tij me aromë dhe fruta vijnë nga shitës në eurozonë, ndërsa çajrat më të shtrenjtë dhe të klasit të lartë importohen direkt nga Kina dhe Japonia.
