A po e përdor Kina TikTok-un për të ‘budallallepsur’ fëmijët evropianë?

Nga OraNews Përditësimi i fundit 26 Nëntor 2025, 17:38

Presidenti francez Emmanuel Macron ka sugjeruar që Kina po u ofron fëmijëve evropianë një version të thjeshtë dhe argëtues të TikTok, ndërsa versioni i tij vendas është shumë më edukativ dhe i dobishëm për të rinjtë.

Duke folur para lexuesve të gazetës së përditshme rajonale La Voix du Nord në veri të Francës më 19 nëntor, Macron kritikoi pabarazitë midis ofertave kineze dhe globale të aplikacionit.

"Versioni i tyre i TikTok, për shkak se është një kompani kineze, është i kufizuar në një numër të caktuar orësh në ditë, dhe përmbajtja që u shfaqet fëmijëve është tërësisht edukative", tha presidenti.

Ai vazhdoi duke argumentuar se Kina e kishte “kuptuar se jemi në mes të një lufte njohëse”, duke shtuar se strategjia e saj ishte “të eksportonte atë që i shurdhon mendjet e të rinjve, duke e mbajtur atë që i bën të rinjtë më inteligjentë për popullsinë e vet”.

Po, ekziston një version i ndryshëm i TikTok për tregun kinez.

Versioni kinez për të cilin po flet Macron njihet si Douyin dhe është zhvilluar nga kompania kineze e softuerëve ByteDance, e cila zotëron edhe TikTok.

Në përgjithësi, Douyin dhe TikTok ndajnë të njëjtën logo, strukturë dhe arkitekturë digjitale, por ndryshimi kryesor midis dy platformave qëndron te audienca e tyre.

Douyin u lançua në vitin 2016 posaçërisht për tregun kinez, ndërsa TikTok u përhap një vit më vonë për përdoruesit ndërkombëtarë, duke ofruar lloje të ndryshme përmbajtjeje për audiencat përkatëse.

Kina zbaton censurë të rreptë në të gjitha platformat e saj të mediave sociale, duke ndaluar dhe filtruar çdo përmbajtje që konsiderohet e pafavorshme për qeverinë, ose që ka të ngjarë të shkaktojë paqëndrueshmëri politike.

Kjo është e dukshme në termat e politikave të vetë Douyin: ato përfshijnë rregulla që ndalojnë përmbajtjen "që shtrembëron dhe denigron traditat e shkëlqyera kulturore të kombit, si dhe çdo material që dëmton ndjenjat kombëtare".

Kësaj rregulloreje i shtohet edhe Ligji i Kinës për Mbrojtjen e të Miturve, i prezantuar në vitin 2021, i cili i detyron platformat sociale të zbatojnë mjete që kufizojnë përdorimin për fëmijët.

Si rezultat, ByteDance njoftoi një limit kohor para ekranit prej 40 minutash në ditë për përdoruesit nën moshën 14 vjeç, të cilët gjithashtu nuk lejohen të përdorin aplikacionin midis orës 22:00 dhe 06:00.

A tregon Douyin përmbajtje 'më inteligjente' sesa TikTok?

Për të verifikuar nëse pretendimet e Macron në lidhje me përmbajtjen e Douyin për fëmijë ishin të sakta, The Cube, ekipi i verifikimit të fakteve i Euronews, përdori një VPN për të shkarkuar aplikacionin dhe për të krijuar një profil përdoruesi 13-vjeçar.

Pasi shfletoi për disa minuta, platforma dukej se ofronte kryesisht përmbajtje edukative. Ajo paraqiste video që demonstronin eksperimente të thjeshta, të tilla si një klip që tregonte se çfarë ndodh kur zhyt një vezë në uthull, si dhe mësime për anglisht, muzikë dhe gatim.

Modaliteti për fëmijë i aplikacionit përfshin cilësime të avancuara që u lejojnë prindërve të specifikojnë llojet e përmbajtjes që preferojnë të shohë fëmija i tyre. Këto opsione ndihmojnë algoritmin të përshtasë burimin e rekomanduar për përdoruesit nën moshën 14 vjeç.

The Cube më pas kreu të njëjtin test në TikTok. Atje, versioni i tij për nën 14 vjeç dukej se ofronte përmbajtje që ishte më shumë edukative dhe rekreative, duke përfshirë video virale dhe klipe humoristike, disa prej të cilave mund të përshkruheshin si "kalbje truri".

Megjithatë, ndërsa faqja kryesore "Për ty" e TikTok nuk përmban ekskluzivisht përmbajtje edukative, shumë krijues, si @aartemisatworks ose @serialthinker, ia kushtojnë llogaritë e tyre tërësisht të mësuarit.

Aplikacioni gjithashtu përmban një modalitet "TikTok për Përdoruesit më të Rinj", i cili përfshin cilësime më të rrepta privatësie, kohë të kufizuar para ekranit dhe kufizime në komentim, mesazhe dhe ndarje për përdoruesit nën 13 vjeç.

"Megjithatë, ata janë në gjendje të përjetojnë atë që është TikTok në thelbin e tij - shfaqjen e kreativitetit - ndërsa shijojnë përmbajtje të kuruar dhe eksperimentojnë me veçoritë unike, të çuditshme dhe shprehëse të TikTok", thotë aplikacioni në faqen e tij të internetit.

Vlen të përmendet se, që nga viti 2024, TikTok ka ofruar një "STEM feed" - një feed kushtuar shkencës, teknologjisë, inxhinierisë dhe matematikës dhe i projektuar për adoleshentë të moshës 13 vjeç e lart.

Për më tepër, kur bëhet fjalë për "modalitetin për të rritur", si Douyin ashtu edhe TikTok kanë përmbajtje të ngjashme, e cila mund të përfshijë çdo gjë, nga video edukative deri te video të tipit "të kalbura truri". Megjithatë, Douyin ende i përmbahet rregullave të përgjithshme të censurës të vendosura nga qeveria e Presidentit Xi Jinping.

A po e përdor Kina TikTok-un si një mjet të fuqisë së butë?

Ideja se Kina po përdor TikTok për të “budosur” të rinjtë në mbarë botën buron kryesisht nga një intervistë e vitit 2022 në emisionin 60 Minutes me Tristan Harris, bashkëthemelues i Qendrës për Teknologji Humane.

Në program, Harris e përshkroi kufizimin prej 40 minutash të kohës, para ekranit çdo ditë si "pothuajse një pranim se teknologjia i formon fëmijët".

Ai i mbështeti pretendimet e tij me një anketë të Harris Poll të vitit 2019 me gati 3,000 fëmijë në të gjithë SHBA-në, Mbretërinë e Bashkuar dhe Kinën, e cila i pyeti se çfarë aspironin të bëheshin kur të rriteshin. Në SHBA, përgjigjja më e popullarizuar ishte "influencues", ndërsa në Kinë ishte "astronaut".

Që atëherë, disa figura politike kanë bërë pretendime të ngjashme, duke e fajësuar TikTok-un dhe duke sugjeruar se qeveria kineze mund të hyjë në të dhënat e përdoruesve ose madje të spiunojë shtetet.

Në dhjetor 2022, Forbes raportoi se disa punonjës të TikTok kishin ndjekur gazetarët duke përdorur mjetet e gjeolokacionit të aplikacionit. TikTok pranoi shkeljet dhe shkarkoi stafin e përfshirë.

Baza për këto akuza qëndron në Ligjin Kombëtar të Inteligjencës të Kinës të vitit 2017, i cili kërkon që kompanitë kineze të bashkëpunojnë me shërbimet shtetërore të inteligjencës sipas kërkesës.

Ky legjislacion zbatohet për kompanitë kineze që operojnë jashtë vendit. Edhe pse serverat e të dhënave të TikTok ndodhen jashtë Kinës, ligji, në teori, mund të shtrihet në të dhënat që mbledh platforma.

Në përgjigje të këtyre shqetësimeve, Komisioni Evropian dhe Parlamenti Evropian ndaluan instalimin e TikTok në pajisjet e punës së stafit në vitin 2023 për të mbrojtur të dhënat institucionale nga rreziqet e mundshme të spiunazhit./ Euronews.