Analiza: Si e theu Irani mbrojtjen ajrore të shtrenjtë izraelite?

Një raketë balistike iraniane goditi qendrën e Tel Avivit gjatë sulmit të fundit (13 qershor 2025). Pavarësisht sistemeve të mbrojtjes ajrore izraelite, disa raketa arritën të depërtonin në "mburojën" e Kupolës së Hekurt dhe të shkaktonin shpërthime në zemër të Izraelit. Tre ditët e fundit kanë parë një përshkallëzim dramatik në Lindjen e Mesme, ndërsa Irani nisi një sulm masiv me raketa ndaj Izraelit në hakmarrje për sulmet izraelite në tokën iraniane.

Teherani nisi një breshëri raketash (rreth 200 sipas Izraelit) në valë të njëpasnjëshme. Forcat Mbrojtëse të Izraelit aktivizuan sistemet e tyre të mbrojtjes dhe shumë nga raketat hyrëse u interceptuan. Megjithatë, një numër i konsiderueshëm raketash depërtuan nëpër Kupolën e Hekurt dhe goditën Tel Avivin, duke shkaktuar shpërthime, lëndime dhe dëme madje edhe në ndërtesa të larta.

Sulmi iranian u bazua në raketa balistike të përparuara me rreze të mesme veprimi. Raketat balistike fluturojnë shumë lart dhe kthehen në Tokë me shpejtësi supersonike, gjë që i bën ato shumë më të vështira për tu kapur nga mbrojtja nga raketat. Raportet e mediave ndërkombëtare vënë në dukje se Teherani përdori në këtë sulm raketën e re balistike "supersonike" Fattah-1 (e zbuluar në vitin 2023), si dhe raketën e përparuar Kheibar Shekan.

Fattah-1 mund të arrijë me një shpejtësi sgymë të madhe dhe të manovrojë gjatë rihyrjes, karakteristika që e bëjnë të vështirë kapjen e saj. Këto raketa kanë gjithashtu saktësi të konsiderueshme dhe koka luftarake të fuqishme shpërthyese, të afta të shkaktojnë dëme në shkallë të gjerë në objektivat ushtarake. Vërehet se sulmi u nis papritur pothuajse ekskluzivisht me raketa balistike pa praninë e dronëve më të ngadaltë ose raketave lundruese duke e zvogëluar kohën e reagimit të mbrojtjes ajrore izraelite në minimum.

Mbrojtja Ajrore Izraelite dhe Kufizimet e saj

Izraeli ka një rrjet shumështresor të mbrojtjes ajrore. Shtyllat e tij kryesore janë: (a) Kupola e Hekurt për t'iu kundërvënë raketave dhe raketave me rreze të shkurtër veprimi, (b) sistemi David's Sling për raketa balistike me rreze të mesme veprimi dhe taktike, dhe (c) raketat Arrow-2/3 për të kapur kërcënimet balistike me rreze të gjatë veprimi.

Kupola e Hekurt ka demonstruar performancë të shkëlqyer kundër raketave nga Gaza (me një shkallë suksesi prej 90% kundër kërcënimeve të drejtuara në zona të populluara). Megjithatë, është projektuar për objektiva me shpejtësi relativisht të ulët dhe orbitë të ulët  nuk ka për qëllim të kapë raketa që vijnë me shumëfisha të shpejtësisë së zërit nga atmosfera e sipërme.

Sisteme më të përparuara, të tilla si David's Sling dhe veçanërisht Arrow-3, zgjerojnë mbrojtjen kundër raketave balistike, por edhe këto kanë ndërprerës të kufizuar dhe nuk janë testuar kurrë në një sulm kaq masiv ndaj objektivave hipersonikë. Zyrtarët ushtarakë izraelitë kanë theksuar vazhdimisht se asnjë mburojë nuk është plotësisht e padepërtueshme madje as Kupola e Hekurt, e teknologjisë së fundit, nuk përshkruhet si "hermetike".