NË EPOKËN E TRETË HAPËSINORE/ “Lufta e yjeve” do të jetë për para e famë, mbi 70 vende me programe

Nga Katerina Hysenllari Përditësimi i fundit 3 Maj 2024, 14:00

Duket se koha kur njerëzit do ta përdorin hapësirën si shtëpinë e tyre sikurse në librat e filmat fantastiko -shkencorë nuk është larg. Çfarë i shtyn shkencëtarët të besojnë se kemi hyrë në një epokë të re hapësinore?

Nëse gara hapësinore e shekullit të 20-të kishte të bënte me pushtetin politik, ajo e këtij shekulli do të jetë për para.

Për ata që ëndërrojnë të shkelin në Hënë dhe ndoshta në Mars, është një kohë emocionuese për të qenë optimist për këtë, qofshin presidentët apo miliarderët ata që paguajnë tarifën.

Fluturimi në hapësirë po kalon një moment rilindjeje, duke sjellë një energji që nuk është parë që nga programi Apollo me angazhimin e kompanive private dhe jo qeverive që drejtojnë akuzat ndaj njëri tjetrit.

Risitë thonë shkencëtarët po ngulisin idenë se njerëzit po hyjnë në atë që është quajtur Third Space Age/Epoka e tretë e hapësirës.

“Ne jemi në epokën e konkurrencës, ose në epokën komerciale. Barrierat për janë më të vogla dhe kostot kanë rënë, gjë që ka hapur dyert për një grup shumë më të madh kombesh që marrin pjesë në këto misione”, thonë ata.

Madje e kanë cilësuar si demokratizimi i hapësirës. Sot, më shumë se 70 vende kanë programe hapësinore, por për një kohë të gjatë, SHBA dhe Bashkimi Sovjetik ishin të vetmit lojtarë.

Eksploruesi i parë i hapësirës, kozmonauti sovjetik Yuri Gagarin, orbitoi rreth globit në prill 1961.

Një vit më vonë, presidenti i SHBA-së John F Kennedy mbajti fjalimin e tij të famshëm "ne zgjedhim të shkojmë në hënë", duke premtuar se do të çonte një burrë amerikan në sipërfaqen hënore.

Fundi i luftës së ftohtë në 1989 solli një moment të shkurtër optimizmi global, duke çuar në epokën e dytë, më bashkëpunuese të hapësirës. Stacioni Ndërkombëtar i Hapësirës u grumbullua për 13 vjet dhe, që nga viti 2000, njerëz të kombësive të shumta kanë jetuar vazhdimisht në hapësirë.

Megjithatë, kjo epokë e dytë pa gjithashtu një rënie në përpjekjet për t'i çuar njerëzit më larg. Shkencëtarët janë nervozë veçanërisht kur flitet për operacionet e ardhshme në hënë.

Për ekonomistët epoka e tretë hapësinore krijon një situatë që mund të përmbysë vetë themelet e sistemit të tregut.

“Në ekonomi, ne supozojmë se burimet janë të kufizuara; toka është e kufizuar; burimet natyrore janë të kufizuara” thonë ata. “Me hapësirën, na lejon ta ndryshojmë këtë”