Sanksionet ndaj Moskës sjellin krisje në marrëdhëniet Perëndim-Turqi

Pavarësisht embargos së vendosur nga Perëndimi për eksportin e mallrave në Rusi për shkak të luftës në Ukrainë, Turqia e Rexhep Tajip Erdogan, edhe pse NATO, vazhdon të eksportojë në Rusi materiale të cilat janë "jetike për makinën ruse të luftës", shkruhet në një artikull nga Financial Times.

Në fakt, sipas asaj që raportojnë korrespondentët e FT në Ankara dhe Londër, këto eksporte turke "u rritën ndjeshëm” këtë vit, duke shkaktuar kështu shqetësim në rritje midis aleatëve të NATO-s në lidhje me rolin që vetë Turqia po luan tani në sfondin e luftës në Ukrainë.

“Eksportet turke në Rusi të mallrave jetike për makinën e luftës së Moskës janë rritur këtë vit, gjë që ka minuar përpjekjet e SHBA-së dhe Evropës për të kufizuar aftësinë e Moskës për të armatosur forcat e saj të armatosura”, shkruan FT, madje duke nënvizuar se këto transaksione të rritura ruso-turke mund "të nxisin tensione midis Ankarasë dhe partnerëve të saj të NATO-s".

Brian Nelson, nënsekretari i Thesarit i SHBA për terrorizmin dhe inteligjencën financiare, do të vizitojë Stambollin dhe Ankaranë këtë javë, ku do të diskutojë "përpjekjet për të parandaluar, penguar dhe hetuar aktivitetet tregtare dhe ekonomike që përfitojnë përpjekjet ruse në luftën kundër Ukrainës", shkruajnë korrespondentët e FT, duke nënvizuar madje se ky është udhëtimi i dytë i Nelson në Turqi këtë vit.

Problemi ka të bëjë kryesisht me pjesët me përdorim të dyfishtë që dyshohet se eksportohen në Rusi nëpërmjet Turqisë, duke anashkaluar sanksionet perëndimore.

Bashkimi Evropian, për shembull, ka vendosur kontrolle më të rrepta dhe më të gjera mbi eksportin e mallrave dhe shërbimeve me përdorim të dyfishtë (ushtarake dhe civile). Sipas asaj që Komisioni deklaron në faqen e tij të internetit, qëllimi është të kufizojë aksesin e Rusisë në teknologjitë dhe artikujt si: dronët dhe softuerët për dronët, dylbi, softuerët për pajisjet e kriptimit, gjysmëpërçuesit, motorët për dronët, kimikatet që mund të përdoren për të bërë armë kimike, komponentë që mund të përdoren në sistemet e armëve, kamerat termike/termografike, karburantet e avionëve dhe aditivët e karburantit, tokat e rralla, pajisjet e navigimit me radio, pajisjet e telekomunikacionit etj.

Megjithatë, vetëm në nëntë muajt e parë të vitit 2023, eksportet e Turqisë të mallrave të tilla në Rusi dhe në pesë vende të tjera të ish-bllokut sovjetik (Azerbajxhani, Gjeorgjia, Kazakistani, Kirgistani, Uzbekistani), të dyshuara se kanë vepruar si ndërmjetës për në Moskë, arritën në 158 milion milionë, siç raportohet nga FT. Shuma prej 158 milionë dollarësh, sipas FT, është trefishi i ekuivalentit që është regjistruar në nëntë muajt e parë të vitit 2022, ndërkohë që në të njëjtën kohë në vitin 2023 janë rritur ndjeshëm edhe importet e këtyre mallrave nga Turqia.

Me fjalë të tjera, tani ka dyshime, se Turqia tani importon sasi shumë më të mëdha të artikujve me përdorim të dyfishtë, të cilat megjithatë përfundojnë në Rusi ose nëpërmjet Turqisë ose nëpërmjet stacioneve të ndërmjetme në Turqi dhe vende të tjera, duke anashkaluar Sanksionet perëndimore.