Vendet bien dakord me traktatin historik të oqeaneve për të mbrojtur detet
Nga OraNews Përditësimi i fundit 5 Mars 2023, 21:12
Gati 200 vende kanë rënë dakord për një traktat ligjërisht të detyrueshëm për të mbrojtur jetën detare në ujërat ndërkombëtare, të cilat mbulojnë rreth gjysmën e sipërfaqes së planetit, por kanë qenë prej kohësh në thelb të paligjshme.
Marrëveshja u nënshkrua të shtunën në mbrëmje pas dy javësh negociata në selinë e Kombeve të Bashkuara në Nju Jork, që përfunduan në një sesion final madhor prej më shumë se 36 orësh – por ka dy dekada në përgatitje.
Traktati ofron mjete ligjore për të krijuar dhe menaxhuar zonat e mbrojtura detare – vendstrehime për të mbrojtur biodiversitetin e oqeanit. Ai gjithashtu mbulon vlerësimet mjedisore për të vlerësuar dëmin e mundshëm të aktiviteteve tregtare, të tilla si minierat e thella në det, përpara se ato të fillojnë dhe një zotim nga nënshkruesit për të ndarë burimet e oqeanit.
Aktiviteti njerëzor në oqean po shton presionin, duke përfshirë peshkimin industrial, transportin detar, industrinë e sapolindur të minierave në det të thellë dhe garën për të shfrytëzuar "burimet gjenetike" të oqeanit - material nga bimët dhe kafshët detare për përdorim në industri të tilla si farmaceutike.
Rregullat që ekzistojnë janë pjesë-pjesë, të fragmentuara dhe të zbatuara dobët, që do të thotë se aktivitetet në det të hapur janë shpesh të parregulluara dhe të monitoruara në mënyrë të pamjaftueshme duke i lënë ato të pambrojtura ndaj shfrytëzimit.
Traktati i ri i oqeaneve synon të plotësojë ato boshllëqe duke siguruar forcën ligjore për të krijuar dhe menaxhuar zonat e mbrojtura detare në ujërat ndërkombëtare. Ekspertët thonë se kjo do të jetë jetike për përmbushjen e premtimeve globale të kombeve për biodiversitetin e bëra në COP15, Konferenca e OKB-së për Biodiversitetin në Montreal në dhjetor.
