Historianët deshifrojnë pas shekujsh dokumentin mesjetar me simbolet e çuditshme
Nga OraNews Përditësimi i fundit 28 Janar 2023, 19:39
Për shekuj me radhë një almanak mesjetar ka habitur historianët me grupin e tij konfuz të kalendarëve liturgjikë dhe astronomikë, përshkrimet e aktiviteteve mujore dhe figurat e zodiakut.
Ai gjithashtu detajon një kod me pamje të çuditshme, me Os, C dhe pika.
Por tre shekuj më vonë, një ekip arkivistësh e kanë kuptuar më në fund historinë e këtij dorëshkrimi të shekullit të 14-të.
Dorëshkrimi, i caktuar MS/45, ia dhuroi Robert Moray FRS Shoqërisë Mbretërore në 1668. Ai e quajti artefaktin një 'Almanack kurioz'.
Është një nga artikujt më të vjetër në koleksionin e Shoqërisë Mbretërore.
Almanaku i palosshëm është projektuar të jetë i lëvizshëm dhe ka tre seksione: shenjat e zodiakut me aktivitete mujore, një kalendar festash të krishtera dhe një kalendar astronomik për llogaritjen e ditëve të javës dhe orëve të ditës.
Arkivistët kanë arritur në përfundimin se kodi lidhet me numrat në një kalendar hënor.
Historiani Seb Falk nga Universiteti i Kembrixhit tha se dorëshkrimi jep një pasqyrë unike në të menduarit mesjetar dhe jetën e përditshme.
Ai tha se kodi ka rezultuar të jetë 'relativisht i drejtpërdrejtë' dhe i lehtë për t'u kuptuar nga shumica e njerëzve në atë kohë.
“Ka shumë kode në dorëshkrimet mesjetare dhe kur njerëzit i gjejnë, ata shpesh presin që ata të fshehin informacione të rëndësishme si sekreti i alkimisë. Nuk është kurrë, janë gjithmonë gjëra mjaft banale”, tha ai, sipas The Times.
Ai shtoi: “Një pjesë e saj është vetëm një lojë. Është mërzitur që murgjit të humbasin kohën në manastirë duke i dhënë vetes sfida intelektuale.'
Një mister dhe intrigë e tillë ishte e zakonshme në këtë periudhë për dorëshkrime të tilla si ky dhe zoti Falk tha: 'vëzhguesi i rastësishëm mund të mahnitej nga kjo.'
Sipas Bibliotekës Britanike, kalendarët hënor prireshin të dekoroheshin shumë me tekst ari dhe me ngjyra, si dhe me përshkrime të shenjave të zodiakut dhe të ashtuquajturave 'punë' ose 'profesione të muajve'.
Punët bujqësore të paraqitura në këtë dorëshkrim tregojnë se almanaku është bërë në Anglinë Jugore.
Këto aktivitete u kategorizuan sipas muajve dhe prireshin të vareshin nga moti sezonal, si vjelja ose mbjellja e farave.
Janar: gosti
Shkurt: dikush që ngroh këmbët nga një zjarr
Mars: krasitja e pemëve
Prill: aktivitet pranveror në fshat dhe vjelja e luleve
Maj: skifteri (zogjtë grabitqarë që stërvitin për të gjuajtur gjahun e vogël të egër dhe zogjtë)
Qershor: korrja
Korrik: barërat e këqija ose korrja e grurit
Gusht: shira
Shtator: vjelja e rrushit ose prodhimi i verës
Tetor: mbjellje
Nëntor: mbledhja e lisave për derrat
Dhjetor: therja e derrit
Ilustrimet e zodiakut ishin të ngjashme me ato që njohim sot, me disa shenja që lidhen me një muaj të ndryshëm siç i njohim ne.
Janar: bartësi i ujit të Ujorit
Shkurt: peshku i Peshqve
Mars: dashi i Dashit
Prill: demi i Demit
Maj: binjakët e Binjakëve
Qershor: gaforrja e Gaforres
Korrik: luani i Luanit
Gusht: gruaja e Virgjëreshës
Shtator: peshorja e Peshores
Tetor: akrepi i Akrepit
Nëntor: Shigjetari i Shigjetarit
Dhjetor: dhia e Bricjapit
