Kollitja me gjak, ja se kur duhet të shqetësoheni
Mjekët shpjegojnë se gjaku gjatë kollitjes mund të vijë nga mushkëritë, fyti ose edhe nga hunda, ndërsa në disa raste mund të jetë shenjë e një gjendjeje që kërkon vlerësim të menjëhershëm mjekësor. Kollitja me gjak nga rrugët e frymëmarrjes në gjuhën mjekësore quhet hemoptizi. Edhe pse në shikim të parë kjo dukuri mund të duket shumë shqetësuese, mjekët theksojnë se në shumicën e rasteve shkaku nuk është i natyrës serioze.
Gjaku mund të kollitet nga mushkëritë, nga fyti ose nga hunda. Në varësi të shkakut, sasia e gjakut mund të jetë e vogël ose më e madhe dhe ndonjëherë shoqërohet me temperaturë të lartë, vështirësi në frymëmarrje ose kollë të fortë. Sasi të vogla gjaku mund të jenë pasojë e irritimit ose e një infeksioni të rrugëve të frymëmarrjes, ndërsa sasi më të mëdha mund të kërkojnë ndihmë të menjëhershme mjekësore. Mjekët theksojnë se çdo hemoptizi e vërtetë duhet të vlerësohet nga një profesionist shëndetësor, sepse edhe sëmundjet serioze mund të fillojnë me simptoma të lehta.
Nuk është gjithmonë shenjë e një sëmundjeje të rëndë
Ekspertët theksojnë se kollitja e lehtë me gjak mund të shfaqet gjatë infeksioneve të rrugëve të sipërme të frymëmarrjes ose gjatë bronkitit viral. Në disa raste, gjaku mund të vijë nga gjakderdhja nga hunda, kur gjaku rrjedh poshtë në fyt dhe më pas kollitet. Në këtë situatë, teknikisht nuk bëhet fjalë për hemoptizi.
Megjithëse shumë njerëz e lidhin kollitjen me gjak me tuberkulozin ose me kancerin e mushkërive, mjekët theksojnë se ky simptom nuk është gjithmonë tregues i një sëmundjeje të rëndë. Gjaku në pështymë mund të vijë nga mushkëritë, fyti ose hunda. Megjithatë, sa herë që vërehet një simptomë e tillë, është e rëndësishme të konsultohet mjeku për të përcaktuar shkakun.
Shkaku më i zakonshëm është kolla e fortë ose infeksioni i rrugëve të frymëmarrjes. Kollitja e zgjatur mund të dëmtojë enët e vogla të gjakut në fyt ose në mushkëri dhe të shkaktojë gjak në sekrecione. Sekrecioni me gjurmë gjaku mund të shfaqet gjatë infeksioneve të rrugëve të sipërme të frymëmarrjes ose gjatë bronkitit dhe zakonisht nuk është i rrezikshëm. Bronkiti ndonjëherë mund të zgjasë disa javë dhe të shoqërohet me kollë dhe sekrecion të përzier me gjak.
Kollitja me gjak mund të ndodhë edhe gjatë pneumonisë, gripit, COVID-19 ose ftohjes së rëndë. Tek personat që vuajnë nga alergjitë sezonale ose kanë kanale nazale shumë të thata, mund të ndodhë që një sasi e vogël gjaku nga hunda të rrjedhë në fyt dhe më pas të pështyhet. Nëse gjakderdhja përsëritet ose shkaku nuk është i qartë, rekomandohet konsultimi me mjekun.
Ndonjëherë gjaku në pështymë mund të vijë nga problemet dentare. Gjakderdhja e mishrave të dhëmbëve, plagët në gojë ose larja shumë e fortë e dhëmbëve mund të shkaktojnë gjakderdhje të vogla që përzihen me pështymën. Mjekët theksojnë se gjaku mund të vijë edhe nga stomaku ose ezofagu. Shkaktarët mund të jenë refluksi i acidit, ulçera në stomak, të vjella të forta ose dëmtimi i ezofagut.
Edhe ushqimet shumë pikante, alkooli dhe përdorimi i disa barnave antiinflamatore mund të irritojnë mukozën e stomakut dhe të shkaktojnë gjakderdhje. Në këto raste, gjaku zakonisht është më i errët dhe mund të përzihet me ushqim. Disa sëmundje kronike mund të shkaktojnë kollitje me gjak. Në raste më të rënda, kollitja me gjak mund të jetë pasojë e embolise pulmonare, një gjendje urgjente dhe potencialisht fatale që ndodh kur arteria pulmonare bllokohet nga një mpiksje gjaku.
Në këtë rast pacienti mund të ketë dhimbje në gjoks, vështirësi në frymëmarrje, rrahje të shpejta të zemrës dhe kollitje me gjak. Në disa raste, kollitja me gjak mund të jetë një nga shenjat e kancerit të mushkërive. Duhet kërkuar ndihmë urgjente mjekësorenëse shfaqen vështirësi në frymëmarrje, dhimbje ose shtrëngim në gjoks, sasi e madhe gjaku gjatë kollitjes, marramendje ose humbje ndjenje, rrahje të shpejta të zemrës dhe të vjella me gjak.
