Kravata për zonjat si simbol mode dhe emancipimi
Nicole Kidman, Demi Moore apo Bella Hadid. Aktoret dhe modelet po e vënë me besim kravatën, aksesorin thelbësor për burrat, një gjest që rezonon veçanërisht fuqishëm në një kohë kur të drejtat e grave janë nën kërcënim.
Qoftë e kombinuar me një kostum, siç bëri Nicole Kidman në shkurt 2025 në ”Critics’ Choice Awards” ose me një fustan të zi dhe këmishë transparente, siç bëri Demi Moore nëntorin e kaluar në Berlin, ky aksesor, i lidhur prej kohësh me burrat me kostume dhe vendin e punës, është rishfaqur në gardërobat e grave në sezonet e fundit.
E popullarizuar në tapetin e kuq në vitet 1970 nga aktorja e ndjerë amerikane Diane Keaton, kravata është përqafuar së fundmi nga modele si Bella Hadid dhe Loli Bahia, të cilat të dyja i janë nënshtruar stilit djaloshar.
“Ne e shohim atë jo vetëm në tapetin e kuq, por edhe në zemër të qarqeve të pushtetit politik dhe ekonomik, ku gratë kryesore veshin një aksesor që, deri vonë, mbeti pothuajse ekskluzivisht mashkullor”, tha ekspertja e modës Patrycia Centeno.
“Është një mënyrë për të pohuar vendin e grave në një botë dhe një sistem që mbetet thellësisht patriarkal”, thekson kjo eksperte.
Influenceret kanë kontribuar gjithashtu në vendosjen e kravatës si një element kryesor i modës së grave.
– Emancipimi i grave –
Ky aksesor, pararendësit e të cilit mund të jenë shamitë e lidhura rreth qafës që mbanin mercenarët kroatë në shekullin XVII, tashmë ishte shfaqur disa herë në gardërobat e grave.
Që nga shekulli XIX e këtej, kravata u përvetësua nga intelektualët francezë George Sand dhe Colette.
Gjithashtu vishej nga britaniket në fillim të shekullit XX.
”Aksesori mbahet nga disa feministe si një shenjë e fitimit të të drejtave dhe e dukshmërisë në sferën publike”, vëren Marine Chaleroux, një historiane mode.
Aktorja gjermane Marlene Dietrich dhe stilistja e modës Coco Chanel gjithashtu e përqafuan atë.
”Në vitet 1980 dhe 1990, ndërsa gratë filluan të ngjiteshin në shkallët profesionale, kravata u bë një simbol vizual i kësaj qasjeje gjithnjë e më të rëndësishme në pozicione të larta drejtuese në kompani të mëdha ose poste të nivelit të lartë”, shton Marine Chaleroux.
”Këto kthime ciklike të kravatës në gardërobat e grave shpesh përkojnë me periudha cenueshmërie kur të drejtat sfidohen”, vëren historiania.
Ky vëzhgim gjen jehonë veçanërisht të fortë sot, pasi shumë organizata feministe denoncojnë një rënie të të drejtave të grave në mbarë botën, në një kohë kur retorika reaksionare është në rritje.
E ringjallur nga gratë, kravata është rikthyer gjithashtu kohët e fundit në pistat e meshkujve.
Gjatë sfilatave të modës për meshkuj në Paris këtë javë, ajo ishte e pranishme në pothuajse çdo sfilatë, nga Louis Vuitton te Dries Van Noten, përfshirë Issey Miyake.
”Por, nën ndikimin e një stili femëror të konsideruar më krijues, veshjet për meshkuj po shohin shfaqjen e kravatave pothuajse të modës së rrugës, të veshura me pantallona shumë të gjera, mbi bluza, bluza me kapuç ose edhe të veshura qëllimisht gabimisht, siç shihet te Dior”, vëren Marc Beaugé, drejtor i revistës për veshjet për meshkuj ”L’Étiquette”.
”Kjo do ta transformojë këtë aksesor, krejtësisht të padobishëm, shumë tradicional, shumë mashkullor, i cili kërkon saktësi të madhe për sa i përket jakës, nyjës dhe gjatësisë, në një lloj ëmbëlsire në modë”, siguron ai.


