Mijëra protestues në Riga kundër tërheqjes së Letonisë nga Konventa e Stambollit

Nga OraNews Përditësimi i fundit 6 Nëntor 2025, 22:35

Mijëra qytetarë u mblodhën në kryeqytetin letonez të enjten në mbrëmje për të protestuar kundër tërheqjes së mundshme të vendit nga Konventa e Stambollit, një traktat ndërkombëtar që synon të mbrojë gratë nga dhuna dhe abuzimi në familje.

Sipas policisë letoneze, të paktën 10,000 persona morën pjesë në tubimin “Le ta mbrojmë Nënën Letoni”, të organizuar nga OJQ-ja lokale Qendra Marta.

“Është koha t’u japim një sinjal të qartë si deputetëve aktualë të Saeimës (parlamentit) ashtu edhe atyre që do të vijnë pas tyre — ne nuk do të lejojmë lojëra politike në kurriz të të drejtave të njeriut”, thuhet në deklaratën e organizatorëve.

Vendimi i diskutueshëm parlamentar

Protesta vjen vetëm disa ditë pasi presidenti Edgars Rinkēvičs ktheu në parlament ligjin që parashikon tërheqjen e Letonisë nga Konventa për rishqyrtim.

Më 31 tetor, parlamenti (Saeima) votoi me 56 vota pro dhe 32 kundër për t’u larguar nga traktati, duke e cilësuar atë si “promovues të feminizmit radikal dhe ideologjisë gjinore”. Dy deputetë abstenuan.

Rinkēvičs e kritikoi vendimin, duke paralajmëruar se tërheqja “do të dërgonte një mesazh kontradiktor” për partnerët ndërkombëtarë të Letonisë dhe do ta vendoste vendin si të parin në BE që tërhiqet nga një traktat për të drejtat e njeriut.

“Ratifikimi dhe denoncimi i Konventës gjatë një mandati të Saeimës dërgon një mesazh kontradiktor si për shoqërinë letoneze ashtu edhe për aleatët tanë në nivel ndërkombëtar”, tha presidenti në një letër zyrtare.

Reagime politike dhe ndërkombëtare

Kryeministrja Evika Siliņa, e cila në vitin 2023 kishte premtuar ratifikimin e konventës, e quajti përpjekjen për t’u tërhequr “mizore”.
“Ata që kanë qenë mjaftueshëm të guximshëm për të kërkuar ndihmë, tani po dëshmojnë se përvojat e tyre po përdoren për beteja politike,” shkroi ajo në platformën X.

Ndërkohë, Komisioni Evropian deklaroi se edhe në rast të tërheqjes, Letonia do të jetë ende e detyruar të respektojë standardet ndërkombëtare për mbrojtjen e grave dhe luftën kundër dhunës në familje.

Konteksti i Konventës së Stambollit

Konventa e Stambollit, e nënshkruar nga 45 vende dhe Bashkimi Evropian që nga viti 2019, është traktati i Këshillit të Evropës që synon të standardizojë ligjet dhe mbështetjen për viktimat e dhunës me bazë gjinore.

BE-ja iu bashkua zyrtarisht konventës në vitin 2023, duke e bërë atë ligjërisht të detyrueshme në disa fusha si bashkëpunimi gjyqësor dhe të drejtat e azilit.

Megjithatë, disa vende të BE-së – përfshirë Bullgarinë, Hungarinë, Sllovakinë, Republikën Çeke dhe Lituaninë – ende nuk e kanë ratifikuar atë, duke e cilësuar si një marrëveshje që “promovon ideologjinë gjinore”.