Dilema historike e Trump dhe "ethet" diplomatike evropiane/ Analiza: A do të vendos presidenti amerikan ultimatum ndaj Iranit?
Nga OraNews Përditësimi i fundit 20 Qershor 2025, 08:40
Përballë Iranit dhe perspektivës së përfshirjes aktive amerikane në Lindjen e Mesme, Presidenti i SHBA-së Donald Trump përballet me dilama. Edhe pse Presidenti aktual i SHBA-së kultivoi idenë e shkëputjes së vendit të tij nga "ndërhyrjet humanitare" në të gjithë botën gjatë fushatës zgjedhore, ultimatumi ndaj Teheranit hapi megjithatë debatin dhe derën për kthimin e SHBA-së në rajonin më të gjerë.
Konkretisht, ministrat e jashtëm të Francës, Gjermanisë dhe Mbretërisë së Bashkuar do të zhvillojnë takime me zyrtarë iranianë, me qëllim hapjen e një kanali serioz komunikimi me Teheranin. Me SHBA-në të pranishme fuqishëm në këtë çështje, kreu i Departamentit të Shtetit, Marco Rubio, zhvilloi dje biseda telefonike me homologët e tyre nga Franca, Jean-Noel Barrot, dhe Mbretëria e Bashkuar, David Lamy, duke theksuar në të gjitha drejtimet se Irani nuk mund të zhvillojë ose të sigurojë kurrë armë bërthamore.
Ky formulim fsheh gjithashtu vijën e kuqe të Uashingtonit, i cili thuhet se është në dijeni të iniciativës diplomatike të tre Ministrave të Jashtëm, por vazhdon të ushtrojë presion mbi Teheranin për të marrë vendime të menjëhershme.
Presioni në negociata
Ky ishte kuptimi, sipas shumë analistëve, i ultimatumit dyjavor që Donald Trump i lëshoi Iranit, me qëllim përshkallëzimin e presionit mbi Teheranin për të pranuar kushtet në një negociatë që deri më tani i ka refuzuar. Presioni mbështetet edhe nga përqendrimi i forcave ushtarake amerikane në rajon në orët e fundit, duke shkaktuar skenarë për përfshirje të drejtpërdrejtë të SHBA-së në një operacion ushtarak.
Dilema historike
Veprimi i mundshëm ushtarak i SHBA-së kundër objekteve bërthamore iraniane po shfaqet si një kërcënim me qëllim arritjen e një marrëveshjeje përfundimtare për të eliminuar programin bërthamor të Teheranit. Megjithatë, kjo është edhe dilema historike e Trump, i cili e di se vetëm SHBA-të kanë aftësinë të shkatërrojnë potencialisht uzinën bërthamore iraniane në Fordow.
Kur, në fakt, Donald Trump duhet të përballet me 3 probleme. Senatorët e Partisë Republikane që duken të përçarë kundër një operacioni të drejtpërdrejtë ushtarak amerikan. Baza e tij elektorale, e cila është e përçarë dhe në një masë të madhe dëshiron që vetëm Amerika të jetë përparësia e Presidentit të SHBA-së. Mediat amerikane si dhe madje edhe mediat masive ose komentatorët që mbështesin Presidentin aktual, nuk duken të gatshëm të mbështesin pa kushte dhe veçanërisht pa kufizime kohore një ndërhyrje të re të SHBA-së në Lindjen e Mesme.
Kursimi i kohës
Edhe pse Donald Trump i pëlqen ultimatumet, siç ndodhi për çështjen e tarifave, nuk përjashtohet që ajo që i drejtoi Teheranit të jetë një dredhi, në mënyrë që forcat e armatosura amerikane të mund të përgatiten siç duhet për një sulm, por edhe për një operacion presioni psikologjik nga Irani.
Për disa analistë, Presidenti i SHBA-së nuk është i sigurt nëse e ka "fiksuar" qëndrimin që do të mbajë në fund dhe nëse do të guxojë një përgjigje ushtarake ndaj Teheranit, duke i dhënë hapësirë dhe një rol "tabelës së madhe të shahut" dhe Evropës.
Investimi në diplomaci
Ministrat e jashtëm të Britanisë, Gjermanisë dhe Francës ndodhen sot në Gjenevë për të zhvilluar bisedime me përfaqësuesit iranianë, ndërsa janë informuar rreth detajeve të marrëveshjes së fundit që iu ofrua Iranit, të cilën Teherani përfundimisht e refuzoi para se të fillonin bastisjet izraelite.
Edhe pse Uashingtoni nuk pret rezultate spektakolare nga bisedimet e sotme, ajo që është e sigurt është se zyrtarët evropianë do të përcjellin mesazhin e "vendosmërisë" së SHBA-së për t'i dhënë fund programit bërthamor të vendit të tyre.
"Në këtë kontekst, ky është një takim midis udhëheqësve evropianë dhe Iranit. Presidenti mbështet përpjekjet diplomatike të aleatëve tanë që mund ta sjellin Iranin më afër arritjes së marrëveshjes së tij", tha një zyrtar i Shtëpisë së Bardhë, me Presidentin e SHBA-së që tani po investon kohë dhe kapital diplomatik në arritjen e një zgjidhjeje përmes diplomacisë dypalëshe.
