Detajet e marrëveshjes SHBA-Ukrainë nga mineralet te rindërtimi

Nga OraNews Përditësimi i fundit 1 Maj 2025, 13:06

Në emër të qeverisë ukrainase, nënshkrova marrëveshjen për të krijuar një Fond Investimesh për Rindërtim SHBA-Ukrainë. Së bashku me Shtetet e Bashkuara, po krijojmë Fondin që do të tërheqë investime globale në vendin tonë, shkroi në X ministrja ukrainase e Ekonomisë, Yulia Svyrydenko.

Por, çfarë përmban kjo marrëveshje?

Pronësia dhe kontrolli i plotë i mbeten Ukrainës

Të gjitha burimet në territorin tonë dhe në ujërat territoriale i përkasin Ukrainës.

Është shteti ukrainas ai që përcakton se çfarë dhe ku do të nxirret. Nëntoka mbetet nën pronësinë e Ukrainës – kjo është përcaktuar qartë në Marrëveshje.

Partneritet i barabartë

Fondi është strukturuar në bazë 50/50. Do të menaxhohet bashkërisht nga Ukraina dhe Shtetet e Bashkuara. Asnjëra palë nuk do të ketë një votë dominuese – një pasqyrim i partneritetit të barabartë midis dy kombeve tona.

Asetet kombëtare janë të mbrojtura

Marrëveshja nuk ndryshon proceset e privatizimit ose menaxhimin e kompanive shtetërore – ato do të mbeten ukrainase. Kompani të tilla si Ukrnafta dhe Energoatom do të qëndrojnë në pronësi të shtetit.

Pa borxhe

Marrëveshja nuk përfshin dispozita në lidhje me ndonjë detyrim të borxhit të Ukrainës ndaj Shteteve të Bashkuara. Zbatimi i saj u lejon të dy vendeve të zgjerojnë potencialin e tyre ekonomik përmes bashkëpunimit dhe investimeve të barabarta.

Marrëveshja është në përputhje me Kushtetutën dhe ruan kursin e integrimit evropian të Ukrainës. Është në përputhje me legjislacionin kombëtar dhe nuk bie ndesh me asnjë nga detyrimet ndërkombëtare të Ukrainës.
Është e rëndësishme që Marrëveshja u dërgon një sinjal partnerëve globalë se bashkëpunimi afatgjatë me Ukrainën – gjatë dekadave – nuk është vetëm i mundur, por edhe i besueshëm.

Fondi do të financohet ekskluzivisht nga licenca të REJA

Në mënyrë specifike, 50% e të ardhurave nga licencat e reja në fushën e materialeve kritike, naftës dhe gazit – të gjeneruara pas krijimit të Fondit – do të drejtohen drejt tij.

Të ardhurat nga projektet ekzistuese ose ato që tashmë janë llogaritur në buxhet nuk do të përfshihen. Marrëveshja gjithashtu përshkruan bashkëpunimin strategjik në të ardhmen.

Ndryshimet legjislative do të jenë të kufizuara dhe të synuara

Vetëm ndryshimet në Kodin e Buxhetit kërkohen që Fondi të funksionojë. Vetë Marrëveshja do t’i paraqitet Radës Verkhovna për ratifikim.

Shtetet e Bashkuara do të ndihmojnë në tërheqjen e investimeve dhe teknologjisë shtesë
Fondi mbështetet nga qeveria e SHBA-së përmes agjencisë DFC. Yulia Svyrydenko

Kjo do të na ndihmojë në tërheqjen e investimeve dhe teknologjive nga SHBA-të, BE-ja dhe partnerë të tjerë ndërkombëtarë që mbështesin luftën e Ukrainës kundër agresorit rus.

Transferimi dhe zhvillimi i teknologjisë janë një pjesë kyçe e Marrëveshjes — sepse Ukraina ka nevojë jo vetëm për kapital, por edhe për inovacion.

Marrëveshja ofron garanci tatimore

Të ardhurat dhe kontributet e fondit nuk do të tatohen as në Shtetet e Bashkuara dhe as në Ukrainë, duke siguruar efektivitetin maksimal të procesit të investimit.

Si do të funksionojë Fondi?

Shtetet e Bashkuara do të kontribuojnë në Fond. Përveç kontributeve të drejtpërdrejta financiare, ato mund të ofrojnë edhe ndihmë të RE – për shembull, sisteme të mbrojtjes ajrore për Ukrainën.

Ukraina do të kontribuojë 50% të të ardhurave të buxhetit të shtetit nga qiraja e RE për licenca të REJA për zona të REJA. Ukraina gjithashtu mund të japë kontribute shtesë përtej këtij niveli bazë nëse zgjedh. Ky është një bashkëpunim i projektuar të zgjasë për dekada.

Fondi do të investojë më pas në projekte nxjerrjeje për materiale kritike, naftë dhe gaz – si dhe në infrastrukturë dhe përpunim të lidhur. Projektet specifike të investimit do të zgjidhen bashkërisht nga Ukraina dhe SHBA-ja. Është e rëndësishme të theksohet se Fondi mund të investojë ekskluzivisht në Ukrainë.

Ne presim që për 10 vitet e para, fitimet dhe të ardhurat e Fondit nuk do të shpërndahen, por në vend të kësaj do të riinvestohen në Ukrainë – në projekte të reja ose rindërtim. Këto kushte do të jenë subjekt i diskutimeve të mëtejshme.

Ne kemi hartuar një marrëveshje që ofron kushte të dobishme për të dyja vendet.

SHBA-të pohojnë angazhimin e tyre për paqe afatgjatë në Ukrainë dhe pranojnë kontributin e Ukrainës në sigurinë globale – duke përfshirë vendimin e saj për të hequr dorë nga armët bërthamore.

Është një Marrëveshje që riafirmon angazhimin e Shteteve të Bashkuara të Amerikës për sigurinë, rimëkëmbjen dhe rindërtimin e Ukrainës.

Falënderoj të gjithë ata që kontribuan në këtë Marrëveshje dhe ndihmuan në forcimin e saj. Tani është një dokument i aftë të sjellë sukses për të dy vendet tona – Ukrainën dhe Shtetet e Bashkuara të Amerikës./ATSH